Uzmanlar Ocak enflasyonu için ne yorum yaptı?
Foreks Haber: Ekonomistler, TCMB’nin faiz indirimlerine devam etmesini bekliyorlar
TÜİK bilgilerine göre Türkiye’de Ocak ayında aylık enflasyon oranı Aralık ayındaki %1 düzeyinden %5’e yükseldi.
Capital Economics’ten William Jackson, Türkiye’de taban fiyata yapılan son artırımlar ve öteki tek seferlik faktörler göz önüne alındığında bunun beklenen bir gelişme olduğunu söyledi. Jackson, aylık enflasyon oranındaki yeni gevşemenin gelecek merkez bankası toplantısında 2,5 puanlık bir indirim için kapıyı açtığını söyledi.
Jackson, “Eğer temel enflasyon baskılarının yumuşadığı konusunda haklıysak, o vakit Şubat ayında enflasyonda keskin bir düşüş göstermelidir” dedi.
Türkiye konusunda uzman bir ekonomist olan Timothy Ash, bu durumun Merkez Bankası’nın önümüzdeki birkaç ay boyunca arka arda faiz indirimlerine gitmesini sağlayacağını söyledi. Ash, “Türk Merkez Bankası’ndan gelen ileti hayli net: en azından Nisan ayına kadar daha fazla indirimi. Ondan sonrasını göreceğiz”
Info Yatırım: TCMB Mart’ta yeniden faiz indirecek
Asgari fiyata yapılan ve özel dal tarafına yapılan artırımların tesirinin alım gücünün birinci çeyrekte artması beklentisi ile bu durumun Ocak ayı enflasyonuna tesir ettiği görülüyor. Geçtiğimiz devirlerde TCMB’nin Enflasyon Raporu Toplantısında bir kutu çalışması yayımlanmıştı. Bu kutu çalışmasında minimum fiyat geçişkenliği ölçen katsayı 0,08 – 0,12 aralığında belirlenmişti. Yani, minimum fiyatta yapılan %1’lik artış 12 aylık devir içerisinde enflasyonu %0,08—%0,12 aralığında yükseltiyor.
%30’luk net taban fiyat artırımı ile birlikte düşünüldüğünde TCMB modeli yıllık enflasyonun yaklaşık %3,00—%3,60 yükseltmesi beklenebilir. Üstte da belirttiğimiz üzere bu tesirin birçok birinci çeyrekte yaşanacakken, birinci yarıda tamamının fiyatlara girmesini bekliyoruz.
Enflasyon verisi sonrasında yurt içi piyasalarda satışlar derinleşti. Geçtiğimiz haftalarda Moody’s geçtiğimiz hafta da Fitch’in Türkiye kredi notunu değiştirmeyerek kredi not artışında daha optimist senaryolar görmek istemelerinin akabinde Enflasyon Sunumu toplantısı öncesinde beklentinin üstünde gelen ve aylık bazda eğilimin Ocak ayında üst gitmesi kar satışlarını artırdı.
Fakat, 2024 yılının son enflasyon raporu toplantısında Ocak ayında yıllık enflasyonun %42 olmasının beklenmesi ile TCMB’nin projeksiyonlarına uyumlu enflasyon verisinin açıklandığı görülüyor. Ayrıyeten Trump’ın tanımları devreye alması da yurt dışında enflasyon tasalarını tetikliyor. Bu durumun tesiri de küresel tarafta risk iştahını düşünüyor.
TCMB, geçtiğimiz ay 250 baz puan faiz indirdi. 2025 yılı yol haritasını da belirledi. 2025 yılında 12 toplantıdan 8 toplantıya da indirilmesi Merkez Bankası’nın küresel MB’leri de takip edeceğini gösteriyor. Enflasyondaki ana eğilimin düşüşü ve yalnızca para siyaseti değil, maliye siyasetinin da enflasyondaki ana eğilim düşüşüne katkı sağlayacağının belirtilmesi ile Ocak ayı enflasyonu sonrasında Şubat ayında PPK olmaması TCMB’nin elini güçlendiriyor. Mart ayında TCMB’den faiz indirimlerinin devamını bekliyoruz.
Türkiye Hayat Emeklilik: Trump gümrük vergileri ve emtia fiyatları belirleyici olacak
Ocak ayında TÜFE, Merkez Bankası Piyasa İştirakçileri Anketinde yer alan aylık %4,07 beklentilerine rağmen %5,03 artışla yıllık bazda %42,12 oldu. Üretici fiyatlarında ise aylık %3,06 ile son 5 ayın en yüksek artışı gözlemlenirken yıllık ÜFE %27,20 oldu.
Ocak ayına ilişkin ana harcama kümelerindeki değişimleri incelediğimizde sıhhat, %23,57 ile en yüksek artışın yaşandığı küme oldu. Lakin sıhhat kümesinin her yıl başında yüksek gerçekleştiğini not etmek istiyoruz. Giysi ve ayakkabı ise uzun bir süredir devam eden enflasyon altı artış seyrini sürdürürken 2025 yılına %5,17’lik düşüşle başladı. Konut ve Eğitim kümeleri ise sırası ile %7,34 ve %7,63 fiyat artışıyla aylık TÜFE’nin üzerinde gerçekleşti.
Sigorta enflasyonu Ocak ayında %8,07 yükseliş kaydederken sıhhat eserlerindeki fiyat artışlarının tesirli olduğunu belirtebiliriz. Bilhassa ayakta tedavi hizmetlerinde aylık %38’i geçen artışlar gözlemlerken ulaştırma sigortaları da aylık %7,54 artış gösterdi.
Maaş artırımlarının güçlü yansımaları nedeniyle Ocak enflasyonunda beklenti üstü gelen bir sonuç görsek de gelecek aylarda öngörülen patika ile daha uyumlu bir seyir olacağını düşünüyoruz. Global çapta gümrük vergilerinin tesiri nedeniyle enflasyon riskleri üst istikametli olsa da emtia fiyatları kritik bir rol üstlenebilir.
