Türkiye’de hanehalkı harcamalarında kira ve ulaştırma zirvede

Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim harcamalarında en büyük hisse %26,0 ile konut ve kira sarfiyatlarına ilişkin. Bu kalemi %21,6 ile ulaştırma, %18,1 ile besin ve alkolsüz içecekler takip ediyor. Harcamalarda en düşük hisse ise %0,7 ile sigorta ve finansal hizmetler, %1,6 ile eğitim ve %2,3 ile cümbüş, spor ve kültür ile sıhhat harcamalarında.

 Gelir Kümelerine Nazaran Harcama Dağılımı

Gelir düzeyine nazaran %20’lik dilimlerde harcama eğilimleri farklılaşıyor. En yüksek gelir kümesindeki haneler ulaştırmaya bütçelerinin %26,6’sını ayırırken, düşük gelir kümesinde bu oran %10,1 düzeyinde kaldı. Düşük gelirli haneler ise gelirlerinin %33,2’sini konut ve kira harcamalarına, %30,4’ünü ise besin ve alkolsüz içeceklere ayırdı.

Harcama tiplerine nazaran hanehalkı tüketim harcamasının dağılımı (%), 2023, 2024

Gelir Kaynağı Harcama Profillerini Belirliyor

Maaş, fiyat ya da yevmiye geliri olan haneler bütçelerinin %24’ünü konut-kiraya, %16,4’ünü besine ve %23’ünü ulaştırmaya ayırırken, müteşebbis geliri olanlar ulaştırmaya %26,4 ile daha fazla hisse ayırıyorlar. Konut ve kira harcamaları ise %21,6 ile ikinci sırada yer alıyor.

Gelire nazaran sıralı %20’lik kümelerde tüketim harcamasının tiplerine nazaran dağılımı (%), 2023, 2024

Hanehalkı Büyüklüğü Harcama Dağılımını Etkiliyor

Tek kişilik haneler, konut ve kira masraflarına %35,2 oranında hisse ayırarak kalabalık hanelerden yaklaşık 1,5 kat daha fazla harcama yapıyor. Büyük hanelerde (6+ kişi) ise besin ve alkolsüz içeceklere ayrılan hisse %24,7 ile daha yüksek düzeyde bulunuyor.

Temel gelir kaynağının hanehalkı tüketim harcamasının çeşitlerine nazaran dağılımı (%), 2024

Gıda İsrafında Birinci Sırada Taze Meyve ve Zerzevat Var

Gıda israfı, gelir arttıkça daha da yükseliyor. Hanehalklarının en fazla israf ettiği eserler sırasıyla %40,1 ile taze meyve ve zerzevat, %32,0 ile ekmek ve %14,3 ile süt ve süt eserleri oldu.

İsraf edilen besin kümelerinin dağılımı (%), 2024