ANALİZ: ABD’de İstihdam Artışı Aralık’ta Yavaşladı, İşsizlik Geriledi: Fed İçin “Bekle-Gör” Dönemi Güçleniyor
Özet:
ABD’de Aralık ayı istihdam dataları, işgücü piyasasında bariz bir yavaşlamaya işaret ederken işsizlik oranındaki sonlu gerileme ve fiyat artışlarının sürmesi, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine orta verme eğilimini güçlendirdi. Tarife belirsizlikleri ve yapay zekâ yatırımlarının istihdam üzerindeki yapısal tesirleri ön plana çıkıyor.
ABD’de tarım dışı istihdam artışı Aralık ayında beklentilerin altında kalarak 50 bin şahısla sonlu kaldı. Kasım ayı verisi de aşağı taraflı revize edilerek 56 bin olarak güncellendi. Reuters anketine katılan ekonomistler Aralık ayında 60 bin kişilik istihdam artışı bekliyordu. Buna rağmen işsizlik oranı %4,5’ten %4,4’e gerileyerek sürpriz yaptı.
“Ne İşe Alım Ne İşten Çıkarma” Dönemi
ABD Çalışma Bakanlığı verileri, işgücü piyasasının ekonomistlerin “ne işe alım ne işten çıkarma” olarak tanımladığı durağan bir fazda kaldığını ortaya koyuyor. İktisat büyümeye devam ederken istihdam artışının zayıf seyretmesi, ABD iktisadının giderek “istihdamsız büyüme” karakteri kazandığına işaret ediyor. Üçüncü çeyrekte güçlü büyüme ve verimlilik artışı, büyük ölçüde yapay zekâ yatırımlarına bağlanıyor.
Uzmanlara nazaran istihdamdaki ivme kaybı yeni değil. ABD İstatistik Ofisi (BLS), Mart 2025’e kadar olan 12 aylık devirde daha evvel açıklanan sayılara kıyasla yaklaşık 911 bin daha az istihdam yaratıldığını kestirim ediyor. Bu durum, şirket açılış ve kapanışlarını varsayım eden “doğum-ölüm modeli” kaynaklı istatistiksel sapmalara bağlanıyor. BLS, Ocak ayından itibaren bu modeli güncelleyeceğini duyurdu.
Ücret Artışları Enflasyonun Üzerinde
Zayıf istihdam artışına karşın fiyatlardaki yükseliş dikkat çekiyor. Aralık ayında ortalama saatlik yararlar aylık bazda %0,3 arttı. Yıllık fiyat artışı ise %3,8 ile enflasyonun üzerinde gerçekleşti. Bu tablo, hanehalkı gelirlerini desteklerken Fed açısından ücret-enflasyon sarmalı riskinin büsbütün ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Fed İçin Bildiri Net: Faiz İndirimi Aceleye Gelmeyecek
Fed, Aralık ayında siyaset faizini 25 baz puan indirerek %3,50–%3,75 aralığına çekmişti. Lakin yetkililer, faiz indirimlerine orta verilebileceği sinyalini vermişti. Aralık istihdam raporu da bu duruşu destekledi. İşsizlik oranındaki düşüş ve fiyat artışlarının devam etmesi, Fed’in kısa vadede yeni bir faiz indirimi için ivedi etmeyeceği beklentisini güçlendirdi.
Tahvil piyasaları da bu beklentiye ahenk sağladı. ABD 2 yıllık tahvil faizi, bilginin akabinde 3 baz puan artarak %3,52 düzeyine çıktı. Piyasalar 2026 yılı için iki faiz indirimi beklentisini korusa da, zamanlama konusunda daha temkinli bir duruş öne çıkıyor.
Yapısal Sıkıntılar Öne Çıkıyor
Ekonomistler, istihdam piyasasındaki sıkıntıların giderek döngüsel olmaktan çok yapısal hale geldiğine dikkat çekiyor. Trump idaresinin gümrük tarifeleri, göç siyasetleri ve yapay zekâ kaynaklı verimlilik artışı, hem işgücü talebini hem de arzını sınırlayan faktörler olarak öne çıkıyor. Bu durum, faiz indirimlerinin istihdamı canlandırma tesirini zayıflatabilir.
Goldman Sachs Asset Management’tan Lindsay Rosner, “İşgücü piyasasında istikrar sinyalleri Fed’in beklemede kalmasını destekliyor. Fed’in kısa vadede pas geçmesini, lakin 2026’nın geri kalanında iki faiz indirimi yapmasını bekliyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: Reuters, Financial Times, Bloomberg
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
