Trump Baskıyı Artırırken Küba’da Kriz Kapıda
Özet:
Avrupalı diplomatlara göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın Küba’ya yönelik baskıyı sertleştirmesi, ülkede önemli bir insani krizi ve hatta rejimin çöküşünü tetikleyebilir. Yakıt ve finansman kaynaklarının kesilmesi, halihazırda derin bir güç krizi yaşayan Küba’da limanların durma noktasına gelmesine ve besin kıtlığına yol açabilecek riskler barındırıyor. Bloomberg’e yansıyan değerlendirmelere nazaran, Havana idaresi başa çıkmakta zorlanacağı bir çöküşün eşiğinde olabilir.
Enerji Krizi Derinleşiyor, Limanlar Durabilir
Havana’da misyon yapan ve misilleme dehşetiyle isimlerini açıklamayan Avrupalı diplomatlar, alandaki tabloyu “giderek ağırlaşan bir güç krizi” olarak tanımlıyor. Diplomatlara nazaran, yakıt düşüncesi denetim altına alınamazsa liman faaliyetleri durabilir ve bu da ülke genelinde önemli bir besin krizini tetikleyebilir.
Bloomberg’in gördüğü diplomatik değerlendirmelerde, Küba’nın mevcut şartlar altında böylesi bir krizi yönetebilecek kapasiteye sahip olmadığı ve bunun hükümetin düşüşüne kadar gidebilecek sonuçlar doğurabileceği tabir ediliyor.
“Bir Sonraki Domino Küba Olabilir”
Avrupalı diplomatların raporları, Trump yönetiminin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nu devre dışı bırakmasının akabinde Küba’nın “bir sonraki domino” olabileceği ihtimalini gündeme taşıyor. Diplomatlara nazaran, Küba halkı uzun müddettir bir idare değişimine hazır.
ABD özel kuvvetlerinin 3 Ocak’ta Caracas’ta düzenlediği operasyonla Maduro’nun ülkeden çıkarılmasından evvel bile, Küba genelinde elektrik kesintileri su dağıtımını, çöp toplama hizmetlerini ve sıhhat sistemini aksatıyordu. Trump, bu operasyonun çabucak akabinde Havana’daki rejimin yakında “kendi isteğiyle çökeceğini” söylemişti.
Trump’tan Açık Tehdit: “Küba’ya Petrol ve Para Yok”
ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü baskıyı daha da artıracağının sinyalini verdi. Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda Trump, “Küba’ya artık petrol de para da gitmeyecek – SIFIR!” sözlerini kullandı ve ada idaresine “çok geç olmadan mutabakat yapın” davetinde bulundu.
Trump daha sonra Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, idaresinin Küba ile temas halinde olduğunu söyledi. ABD’ye yıllar içinde göç eden Kübalıların ise “korunacağını” lisana getirdi.
Havana: ABD ile Müzakere Yok
Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamalarda, Washington ile göç uyumu dışında rastgele bir görüşme yürütülmediğini net bir dille reddetti.
Díaz-Canel, devlet ajansı CubaDebate’e yaptığı farklı bir açıklamada ise, “Kimse bize ne yapacağımızı söyleyemez. Küba kimseye ziyan vermedi; son 66 yıldır ABD tarafından ziyan gördü,” dedi. Lider, 1960’tan bu yana uygulanan kapsamlı ABD yaptırımlarına atıfta bulundu.
Venezuela Sonrası Küba’nın Yakıt Arayışı
Yıllar boyunca Venezuela’dan, tıbbi ve güvenlik işçisi karşılığında sübvansiyonlu petrol alan Küba, Maduro’nun devrilmesiyle bu takviyesi büyük ölçüde kaybetti. Bu süreçte Meksika, Havana’nın kalan az sayıdaki yakıt tedarikçisinden biri haline geldi.
Hafta sonunda yaklaşık 90 bin varil ham petrol taşıyan bir tanker Küba’ya ulaştı. Bu sevkiyat, Washington ile yeni bir tansiyon başlığı yarattı. Trump ile Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum pazartesi günü bir görüşme gerçekleştirdi, lakin Sheinbaum, Küba’ya verilen takviyenin bu görüşmede ele alınmadığını söyledi.
CBS News’e nazaran, Washington şimdilik Meksika’nın Küba’ya petrol sevkiyatına müsaade vermeyi sürdürecek.
En Berbat Kriz: Sovyetler Sonrası Dönem
Küba, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana en ağır ekonomik krizini yaşıyor. Açlık, uzun vadeli elektrik kesintileri ve temel hizmetlerdeki aksamalar giderek artıyor. Diplomatlara nazaran, hükümetin çökmesi halinde bunun büyük bir göç dalgasını tetiklemesi kaçınılmaz olabilir.
Trump idaresi devrinde Miami’ye uzanan klasik göç rotasının büyük ölçüde kapatılması, Karayipler’deki küçük ülkeleri de endişelendiriyor. Bilhassa Cayman Adaları ile Turks ve Caicos, mümkün bir Kübalı göçmen akınının kapasitelerini aşmasından korkuyor.
Protesto Riski Artıyor
Küba’da hükümete yönelik hoşnutsuzluk yıllardır yüksek düzeyde. Ekonomik şartların daha da berbatlaşması, kamuoyundaki öfkeyi artırırken, protesto potansiyelini de yükseltiyor. Ülkede kamuya açık şovlar hâlâ yasak.
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) da Küba’nın durumuna ait karamsar bir tablo çiziyor. Lakin Reuters’ın aktardığına nazaran, kurumun son değerlendirmesi, hükümetin kesin olarak çöküp çökmeyeceği konusunda net bir sonuca varmış değil.
Kaynak: Bloomberg
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
