Yumurta Sektöründe Yeni Dönem: Fiyat Dalgalanmalarına Yumurta Tozu Çözümü
Türkiye, yumurta üretiminde sahip olduğu yüksek kapasiteyi işlenmiş eserlere dönüştürerek yeni bir periyoda giriyor. Oytun Yumurta çatısı altında faaliyet gösteren Türkovo Yumurta, Çorum’un Sungurlu ilçesinde hayata geçireceği büyük ölçekli yatırımla yumurta tozu ve pastörize eser üretimine odaklanıyor. Yaklaşık 20 milyon euro bedelindeki bu yatırımla kurulacak tesis, günlük 6 milyon yumurtayı işleyebilecek kapasiteye sahip olacak.
Türkovo Yumurta Genel Müdürü Kadir Çalışkan, tesisin faaliyete geçmesiyle birlikte piyasada vakit zaman yaşanan fiyat oynaklıklarının azaltılacağını belirterek, projenin hem üreticiyi hem de tüketiciyi koruyan bir istikrar ögesi olacağını söz etti. Türkiye yumurta dalında teknoloji odaklı yatırımların artmasıyla birlikte, katma kıymetli eser ihracatının da ivme kazanması bekleniyor.
Yumurta tozu üretimine yönelik yatırımların sonlu olduğuna dikkat çeken Çalışkan, Sungurlu’da kurulacak tesisin şimdiki döviz kuru ile yaklaşık 1 milyar liralık bir büyüklüğe ulaştığını söyledi. Tesisin bu yılın üçüncü çeyreğinde deneme üretimlerine başlaması planlanıyor. Çalışkan, bölümdeki mevcut durumu şu sözlerle özetledi:
“Türkiye’de gıdaya uygun yumurta tozu üreten firma yok denecek kadar az. Şu an iki firma yumurta tozu üretiyor ancak kapasiteleri çok düşük. Bu eserler de yem sanayi için kullanılıyor. Yumurta tozu yatırımı yapmak isteyen üç dört firma daha olduğunu duyuyoruz fakat bizim dışımızda makine alımı ya da yatırım yapan yok.”
Yumurtanın toz haline getirilmesinin en değerli avantajlarından birinin raf ömrünü iki yıla kadar uzatması olduğunu vurgulayan Çalışkan, bunun depolama ve lojistik süreçlerinde önemli kolaylık sağladığını belirtti. Türkiye’de yumurta üretiminin yüzde 1’inden daha azının işlenmiş esere dönüştüğünü söz eden Çalışkan, kurulacak tesis sayesinde arz fazlasının kıymetlendirilerek fiyat istikrarına katkı sunulacağını lisana getirdi. Çalışkan, “Bu tesis sayesinde fiyatlar üreticiyi ziyan ettirmeyecek düzeylerde tutacak, tüketiciyi koruyacak halde fiyat istikrarı sağlayacak. Bu proje hem dal hem ekonomi hem de tüketici açısından stratejik bir ehemmiyete sahip. Bu tesis ve bundan sonra kurulacak bu tip tesisler sayesinde üretici korkmadan üretim kapasitesini arttırabilecek. Bu çeşit projeler üreticinin de tüketicinin de sigortası” dedi.
Yaklaşık 60 yumurtadan 1 kilogram yumurta tozu elde edildiğini aktaran Çalışkan, bu esere olan talebin her geçen gün arttığını söyledi. Bilhassa son yıllarda yaşanan kuş gribi hadiselerinin, yumurta tozunu global ölçekte daha kritik hale getirdiğini belirtti. Avrupa ülkelerinin kriz devirlerinde yumurta tozuna yöneldiğini hatırlatan Çalışkan, “Son yıllarda yaşanan kuş gribi sorunları yumurta tozunun kıymetini artırdı. Avrupa kriz yönetimi için yumurta tozu ithal ediyor, likit ve toz yumurta tüketimi %40 seviyesinde bulunuyor. Kuracağımız tesis ile son teknolojiyi kullanarak, rekabet edebilir kalite ve fiyatlarla eser sunacağız. Türkiye şu anda yıllık 8–10 milyon euro civarında yumurta tozu ithal ediyor” açıklamasında bulundu.
Son yıllarda yumurta fiyatlarında görülen kârlılığın, kesime olan ilgiyi artırdığını söz eden Çalışkan, yeni yatırımların gündemde olduğunu söyledi. Mevcut üreticilerin de kapasite artırımı için çalıştığını belirten Çalışkan, “2026 yılında Türkiye’deki üretim kapasitesinin yüzde 20–25 oranında artmasını bekliyoruz. Burada tahlil oluşacak bu fazla üretimi, şu anda hayata geçirdiğimiz proje ve emsal yatırımlar ile yumurta tozuna çevirmektir” dedi.
Uzun raf ömrü, kolay taşınabilirliği ve hijyenik yapısı sayesinde yumurta tozu bugün birçok alanda kullanılıyor. Unlu mamuller, bisküvi, kek ve makarna üretiminin yanı sıra soslar ve hazır karışımlarda tercih edilen eser; otelcilik, catering ve askeri besin sistemlerinde de pratik bir tahlil sunuyor. Bunun yanında hayvan yemi, atlet besinleri ile ilaç ve kozmetik dallarında de hammadde olarak bedellendiriliyor.
