Yapı Kredi Yatırım Strateji Notu: ‘Yaşam Korkusu…’
“İnsanı uçuran itici güç, en büyük insani varlığımızdır. Herkeste vardır. Bu, gücün kökleriyle irtibatlı olma hissidir fakat insan kısa müddette bu histen korkmaya başlar…
Bu yüzden birden fazla insan kanatlarını bırakır ve yürümeyi, kanunlara uymayı tercih eder.”
-Hermann Hesse, Demian
“En yüksek potansiyellerimizden korkarız. Çoklukla en eksiksiz anlarımızda görebildiğimiz şeye dönüşmekten korkarız… Kendimizde gördüğümüz harika potansiyellerden zevk alır, hatta heyecanlanırız… Ve yeniden de birebir potansiyeller karşısında güçsüzlük, hayranlık ve kaygıyla titreriz.”
-Abraham Maslow, The Farther Reaches of Human Nature
Psikolog Otto Rank, “Art and Artist” isimli kitabında iki temel dehşet tarafından yönlendirildiğimizi savundu: vefat korkusu ve ömür korkusu. Rank’a nazaran vefat korkusu, yalnızca fizikî yok oluşumuzun endişesinden daha fazlasıdır. Tıpkı vakitte, çok ahenk yoluyla bireyselliğimizi kaybettiğimizde ortaya çıkan ruhsal bir mevt dehşetidir. Yaşama karşı duyulan kaygı ise farklı olmaktan, bireyselliğimizi keşfetmekten kaynaklanır. Lakin ömürden ne kadar korkarsak en yüksek potansiyellerimize gerçek ilerleme olasılığımız da o kadar azalır ya da Nietzsche’nin belirttiği üzere, “Büyüklük kavramı… farklı olabilmeyi gerektirir.” (Nietzsche, Beyond Good and Evil).
Yaşam korkusu, en yüksek potansiyellerimize ulaşmamızı engelleyen tek faktör değil. Colin Wilson, çağdaş toplumu saran ve potansiyelimizi gerçekleştirmenin önünde pürüz teşkil eden “önemsizlik nevrozu”ndan bahsetmiştir. Wilson, çağdaş niyetin büyük bir kısmının, “modern yazının birçoklarının altında yatan mağlubiyet, felaket yahut anlamsızlık duygusu” olarak tanımladığı “kahramanlık dışı hipotez” tarafından domine edildiğini gözlemlemiştir (Colin Wilson, The Age of Defeat).
“Onlar kendi içlerindeki yüksek benlikten korkarlar, zira o konuştuğunda buyurgan bir biçimde konuşur.”
– Friedrich Nietzsche, Human, All Too Human
Nature Communications’da yayınlanan bir nörobilim araştırmasında, araştırmacılar iştirakçilerin meçhul sonuçlardan, bilhassa elektrik şoku alıp almayacaklarını bilmemekten, kesin olumsuz sonuçlardan daha fazla gerilim yaşadığını buldu. Yani tasalarını tetikleyen gerçek acı değil, bilmemekti. Bunun yatırım stratejilerine nasıl yansıyabileceğini bir düşünelim. Ne hayat ne de piyasalar mutlaklık sunmaz. Belirsizlik ve olasılıklar sunarlar; başarılı olmak gereğince uzun mühlet belirsizliğe tahammül etmeyi gerektirir fakat beynimiz bunun için tasarlanmamıştır. Beynimizin, bizi olumsuz etkileyecek formda hareket etmek manasına gelse bile, meçhullüğü mümkün olan en kısa müddette çözmek için tasarlandığını biliyoruz. Belirsizlik içinde makul kararlar verebilme her vakit kıymetli lakin bilhassa 2026’da daha da değerli olacağını düşünüyoruz.
Daha evvel de tabir ettiğimiz üzere 2026 için bizce temel temalar: taktiksel ve fırsatçı düşünmek, saf teknoloji yatırımlarından fazla bakır ve yapay zekâ altyapısı yatırımlarından yarar sağlayacak alanlara yani elektrik şebekesi yatırımları, yenilenebilir güç üzere alanlara odaklanmak.
Küresel kredi ise bilhassa özel kredi olmak üzere, 2026’da yakından izleyeceğimiz bir alan olacak üzere duruyor. Şayet önemli problemler ortaya çıkmaya başlarsa, yüksek getirili tahviller üzere kamu piyasaları muhtemelen erken ihtar sinyalleri verecektir. 2026 için öbür değerli temalar ortasında Çin ekseni ile dünyanın geri kalanı ortasında yeni bir soğuk savaş, artan askeri harcamalar ve muhtemelen finansal baskı üzere başlıklar yer alıyor.
Kısa vadede sert düzeltmeler göz gerisi edilemezken, pahalı metaller, bilhassa son üç yıldır favorimiz olan altın ve bakır konusunda iyimserliğimizi koruyoruz.
Küresel pay senedi piyasaları, gelişmekte olan piyasalar ve Türk varlıkları, bilhassa mahallî para ünitesi ve kısa vadeli TL sabit varlıkları konusunda, olumlu getiri dinamikleri nedeniyle seçici olarak olumlu görüşümüzü koruyoruz. Ayrıyeten, dar CDS ve devlet kredisi spread’leri, düşük değerlemeler, tarihi olarak çok düşük yabancı sahiplik ve potansiyel olarak Batı ile güzelleşen bağlardan olumlu etkilenebilecek pay senetleri dahil Türk varlıklar için de olumlu görüşümüzü sürdürüyoruz. Kısa vadede, olumlu risk algısı, nispeten güçlü temeller ve MSCI EM’de olumlu bir görünüm bekliyoruz. 2-3 ay üzere kısa vadede, gelişmekte olan piyasalar ve TL varlıkların olumlu global makroekonomi ve düşük volatiliteye bağlı olduğunu tabir edebiliriz. Bununla birlikte, spread’ler bilhassa 2018’in 1. çeyreğinden bu yana tarihî aralıkların daha dar ucunda yer alıyor. Bu nedenle global, gelişmekte olan piyasalar ve Türkiye için kusur hissesinin daraldığını söyleyebiliriz.
Hissiyatımız global piyasaların birinci çeyrekte yani 20 Ocak civarı yahut Mart’ta zirve yapıp, akabinde yüzde 10-20’lik bir düşüş sergileyebileceği tarafında şekilleniyor.
Piyasa uzmanlarının birçok, 2026 yılının evvelki üç yıl kadar etkileyici olacağından emin görünüyor. Bence bu yıl kamuoyunun ve finans medyasının beklentilerinin tersine bir görüşü de aklımızın bir kenarında bulundurmak uygun olabilir. Geniş dalga uzunlukları ve önemli savrulmalar görebileceğimizi düşündüğümüzden daha taktiksel, serinkanlı ve disiplinli olunması gerektiğini düşünüyoruz.
Türkiye Makroekonomisi
Bütçe: Beklenenden daha yeterli gelir tahsilatı nedeniyle bütçe açığının, Orta Vadeli Program maksadı olan GSYİH’nin yüzde 3,6’sı ile uyumlu olmasını bekliyoruz. Bütçe gelirleri beklenenden daha uygun gerçekleşti. Bu durum, borçlanma gereksinimini azaltabilir. Son 12 aylık nakit gelirler, nakit harcamalarındaki yüzde 39,1’lik artışa kıyasla yıllık bazda yüzde 46,3’lük bir artış gösterdi.
TÜFE ve siyaset faizi: 2026 yıl sonu TÜFE enflasyonunu yüzde 23,6 olarak varsayım ediyoruz. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) siyaset faizini 2026 yılında yüzde 38’den yüzde 28,5’e düşürmesini bekliyoruz. Beklenen enflasyon seyri açısından, yıllık TÜFE’nin 1. çeyrek, 2. çeyrek, 3. çeyrek ve 4. çeyrek sonunda sırasıyla; yüzde 28,6, yüzde 27,3, yüzde 24,0 ve yüzde 23,6’ya düşmesini bekliyoruz. Bu ortada, TÜFE sepetindeki metodolojik değişiklikleri hakkında yorum yapmak için erken lakin manşet enflasyonun düşmesine yol açabilir. Buna karşılık, değişken gıda
fiyatları, yapışkan hizmet fiyatları ve yapışkan hanehalkı ve gerçek kesim enflasyon beklentilerinin, enflasyon profili için üst taraflı riskler oluşturabileceğini söyleyebiliriz.
Beklenen siyaset faizi seyrine ait olarak, siyaset faizinin 1. çeyrek, 2. çeyrek, 3. çeyrek ve 4. çeyrek sonunda sırasıyla; yüzde 35, yüzde 32,5, yüzde 30,5 ve yüzde 28,5 olmasını bekliyoruz.
Büyüme: Türkiye’nin enflasyon düşürme programına karşın büyüme performansı üst istikametli sürprizler yapmaya devam etti. 3. çeyrekte GSYİH yıllık bazda yüzde 3,7 artarken, çeyrek bazda yüzde 1,1’lik artışla üst istikametli sürpriz yaptı. Tüketim ve sabit sermaye yatırımları güçlü katkı sağladı. GSYİH büyümesinin 2025’te kestirim edilen yüzde 3,75’ten 2026’da yüzde 3,90’a yükseleceğini iddia ediyoruz.
Türkiye; Batı ile daha güzel bağlardan, Ukrayna-Rusya’daki mümkün barıştan ve muhtemel tekrar yapılanma fırsatlarından faydalanabilir. Bununla birlikte, Suriye’deki durum ve iç dinamiklerin risk oluşturmaya devam ettiğini gözlemliyoruz. Cari açığın hem bu yıl hem de gelecek yıl GSYİH’nin yüzde 2,0’ından az olacağını düşündüğümüz için cari açık konusunda genel olarak rahatız.
Türkiye Eurobond Stratejisi
Bu hususta nötr/hafif olumlu görünümümüzü koruyoruz. Spread’ler daralmış olsa da daha fazla daralması için yapısal öykünün sağlam hale gelme ihtimali var. Doğal karşıtı de geçerli olabilir. Bu bahiste da bilhassa dış ilgilerin ve içsel dinamiklerin kıymetli olduğunu düşünüyoruz.
Yerel Borç Stratejisi
Kısa vadeli TL sabit gelir varlıkları için yılın birçoklarında olumlu duruşumuzu koruduk lakin güçlü iç talep, sabit hizmet enflasyonu ve enflasyona yönelik potansiyel üst istikametli riskler nedeniyle kıymetli ölçüde durasyon eklemekten kaçındık. Hala da kaçınıyoruz. Bilhassa dış bağların ve içsel dinamiklerin kıymetli olduğunu düşünüyoruz.
Para Ünitesi Stratejisi
Enflasyonun yavaşlaması, piyasa iştirakçilerinin enflasyon beklentilerinin düşmesi, istikrarlı TL ve daha yüksek döviz rezervleri, istikrarlı dolarizasyon göz önüne alındığında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar daha fazla faiz indirimi yapma alanı olduğunu gözlemliyoruz. Sürecin kademeli olması ve değerli bir faiz oranı tamponunu muhafazası durumunda, faiz oranlarının düşürülmesinin TL için olumsuz olacağını düşünmüyoruz fakat artık gerçek bir TL kıymetlenmesi beklemiyoruz. Bilhassa dış bağlantıların ve içsel dinamiklerin kıymetli olduğunu düşünüyoruz.
Hisse Senedi Stratejisi
Türk pay senedi piyasası, 2025 yılında gelişmekte olan piyasalara nazaran yüzde 25’ten fazla geride kaldı ve iki yıl üst üste olumlu bir performans göstermedi. Bu güçlü bir periyot olmasına karşın, temel yatırım tezi düşük değerlemeler, düşük yabancı iştirak ve Batı ile potansiyel olarak iyileşebilecek ilişkiler üzerine kurulu olmaya devam ediyor. Değerlemeler değerli olmamaya devam ediyor. Enflasyonun ve faiz oranlarının düşmesi beklentisiyle seçici pay senetlerinin bu yıl daha uygun performans göstermesinin mümkün olduğu kanaatindeyiz.
Yasal Uyarı
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy idare şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri ortasında imzalanacak yatırım danışmanlığı mukavelesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların ferdî görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, yalnızca burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
Yapı Kredi Yatırım
