Türkiye’nin Borç Panoraması: Alacak Davalarında %366’lık Artış
Türkiye’de hanehalkı finansal istikrarları üzerine hazırlanan son raporlar, borçluluk oranlarının ve buna bağlı hukuksal uyuşmazlıkların rekor düzeylere ulaştığını gösteriyor. Türkiye Finansal Uygunluk Hali Monitörü (FWBM) 2025 yılı verileri ve Adalet Bakanlığı istatistikleri, toplumun geniş bir bölümünün borç yükü altında olduğunu ortaya koydu.
Hanelerin Yarısı Borç Sarmalında
Araştırma sonuçlarına nazaran, Türkiye’deki hanelerin %50’den fazlası borçlu durumda. Borçlu haneler içinde, ödemesi gecikmiş (vadesi geçmiş) borcu olanların oranı ise %45 ile %49 bandına yükselerek kritik bir eşiğe ulaştı.
Vatandaşların borç yükü yalnızca bankalarla sonlu kalmayıp, “enformel” olarak isimlendirilen yakın etrafa de yayılmış durumda. Borç dağılımındaki kalemler şu formda sıralanıyor:
| Borç Türü | Oran (%) |
| Kredi Kartı Borcu | %34,5 |
| Bireysel Krediler | %23,3 |
| Arkadaş ve Aileye Borç | %12,4 |
| Esnaf ve Bakkala Borç | %7,1 |
Yargıda “Alacak Davası” Patlaması
Ekonomik dengelerin bozulması, hukuk mahkemelerindeki iş yüküne direkt yansıdı. 2009-2024 yıllarını kapsayan son 15 yıllık bilgiler, alacak davalarında devasa bir artışı tescilledi:
-
Dava Sayısı: 2009’da 140 bin olan alacak davası sayısı, %366 artışla 653 binin üzerine çıktı.
-
Davacı Sayısı: Davacı tarafındaki kişi sayısı %528’lik rekor artışla 958 bin 414 bireye ulaştı. (Bu sayı 2022’de 1 milyon sonunu aşmıştı.)
-
Davalı Sayısı: Borçlu olduğu gerekçesiyle mahkemelik olanların sayısı %229 artarak 666 bin 2 oldu.
Kayıt Dışı Borçlanma Dikkat Çekiyor
Haberde dikkat çeken bir öteki öge, resmi bankacılık sistemi dışındaki borçlanma eğilimi. Nakit istikrarı bozulan bireylerin öncelikle aile, arkadaş ve esnafa yönelmesi, toplumsal dayanışma ağlarının da finansal bir baskı altında olduğunu gösteriyor. 2014 yılından sonra bilgilerde “şirket” ve “birey” ayrımı yapılmadığı için, bu davaların ne kadarının ticari ne kadarının şahsî olduğu tam olarak ayrıştırılamasa da, toplam artış suratı ekonomik uyuşmazlığın toplumsal bir sorun haline geldiğini kanıtlıyor.
