Trump’tan İran’la Ticaret Yapanlara %25 Vergi Tehdidi
ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü yaptığı toplumsal medya paylaşımıyla global piyasalarda şok tesiri yarattı. Trump, İran ile iş birliğini sürdüren her ülkeye, ABD ile yaptıkları tüm ticaret üzerinden %25 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açı. “Derhal yürürlüğe girecek” olan bu karar, Türkiye üzere İran ile esaslı ticari bağları bulunan ülkeler için kritik bir süreci başlatıyor.
İran’da Şiddet Tırmanıyor: Protestolarda Kanlı Bilanço
Yaptırım kararı, İran genelinde üç haftadır devam eden rejim aykırısı protestoların kanlı bir formda bastırıldığı bir devirde geldi. Rejim şovların bastırıldığını sav etse de;
-
Can Kaybı: İnsan hakları kuruluşları (IHR), olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısının 600’ü aştığını bildiriyor.
-
Görüntüler: Tahran’daki bir morg önünde 180’e yakın ceset torbasının görüldüğü görüntüler basına yansırken, güvenlik güçlerinin göstericilere gerçek mermilerle müdahale ettiği belirtiliyor.
-
Trump’ın Tutumu: Trump, protestoları açıkça desteklerken, ölümlerin sürmesi halinde İran’a yönelik askeri harekat seçeneğini masada tuttuğunu tabir etti.
Türkiye-İran Ticareti Tehlikede mi?
TİM Başkanı Mustafa Gültepe’nin verilerine nazaran, İran Türkiye için vazgeçilmez bir pazar pozisyonunda. Fakat Trump’ın tehdidi ve İran Riyali’ndeki kıymet kaybı bu tabloyu zorlaştırıyor.
-
İhracat Hacmi: Geçen yıl 5.500 Türk firması İran’a 3,2 milyar doları aşan ihracat gerçekleştirdi.
-
Öne Çıkan Kesimler: Kimya, dokuma, mobilya, kağıt ve makine bölümleri İran pazarında başı çekiyor.
-
Güncel Durum: 2026’nın birinci 5 ayında İran’a yapılan ihracat, geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran %8 düşüşle 1,2 milyar dolara gerilemiş durumda.
İran’ın Türkiye’ye bir numaralı ihracat kalemi is bu sene mukavelesi sona erecek 10 milyar kübik metre/yıl doğal gaz. Mutabakatın yenilenmesi, ABD ile 16 milyar dolara varan ihracatımızı olumsuz etkileyebilir.
Piyasa Tahlili ve Riskler
Gültepe, Riyal’deki bedel kaybının bilhassa güçlü tüketim malları, otomotiv ve demir-çelik dallarını vurduğunu belirtiyor. Trump’ın %25’lik ek vergi tehdidi ise Türkiye’nin ABD’ye olan ihracatını direkt riske atabilir. Bu durumda Türk firmalarının, azalan alım gücüne karşı daha uygun fiyatlı eser portföyleriyle rekabetçi kalmaya çalışması ve finansal riskleri minimize edecek takviye sistemlerini kullanması kritik değer taşıyor.
