TOBB Nefes Kredisi’nde 30 Milyar TL’lik Limit Doldu
PARA ANALİZ- TOBB üyelerine yönelik yüzde 37 faizle kullandırılan ve Kredi Garanti Fonu (KGF) özkaynaklarıyla desteklenen Nefes Kredisi’nin 30 milyar TL’lik limiti, ağır müracaat nedeniyle sadece 20 günde doldu. Bu gelişme, finansmana erişimde büyük problem yaşayan gerçek dalın Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan yeni bir kredi paketi beklentisini artırdı.
Yatırım iştahı düştü, sermaye eridi
Hükûmetin enflasyonu talep kısıcı siyasetlerle denetim altına alma gayesi, üretici ve yatırımcı tarafında önemli ıstıraplara yol açtı. Reel bölümün yatırım iştahı neredeyse sıfırlanırken, eriyen işletme sermayesinin telafisi için muhtaçlık duyulan finansmana ulaşmak da her geçen gün zorlaşıyor.
Tam da bu ortamda, bilhassa KOBİ’lere can suyu olarak sunulan TOBB Nefes Kredisi, 8-9 Temmuz tarihlerinde alınan müracaatlarla birlikte kısa müddette tükendi. Krediye olan ağır talep, işletmelerin mali dar boğaz içinde olduğunu bir kere daha ortaya koydu.
Faiz yüzde 37, üst limit 2.5 milyon TL
Bankalar aracılığıyla sağlanan kredi paketinde, işletme başına üst limit 2.5 milyon TL olarak belirlendi. Faiz oranı ise vadeye nazaran yüzde 37-38 aralığında değişiyor. Kredi, 6 ay ödemesiz periyodun akabinde toplamda en fazla 36 ay vade ile geri ödeniyor.
Toplamda 6 banka aracılığıyla sunulan kredide birtakım şubelerin OSB bölgelerinde yalnızca şube başına 1 milyon TL’lik limit tanımlaması ise önemli tenkitlere neden oldu. Kelam konusu sayı, bir işletmenin tek başına gereksinim duyduğu kredi fiyatını karşılamaktan uzak.
Yeni limit için gözler Hazine’de
TOBB ve KGF’nin bu kredilerde direkt müdahale yetkisi bulunmazken, asıl belirleyici kurum Hazine ve Maliye Bakanlığı. Hâlihazırda Hazine takviyeli kefalet sistemi kapsamında 15 başka takviye programı etkin olarak devam ediyor.
Toplamda 180,3 milyar TL’lik kredi limiti açılmış durumda ve bu ölçünün 86,3 milyar TL’si şu ana kadar kullandırıldı. Lakin firmalar, faiz takviyesi olmayan öteki takviye programlarına sonlu ilgi gösteriyor. Kullanılmayı bekleyen 94 milyar TL’lik kredi limiti hâlâ sistemde mevcut.
Kredi riski düşük, yeni kaynak ihtimali yüksek
KGF’nin temel prensibi, teminat sorunu yaşayan firmalara Hazine kefaletiyle finansman sağlamak. Kullandırılan kredilerde riskin yüzde 80’i Hazine’ye, yüzde 20’si bankalara ilişkin. Lakin şu ana kadarki performansa bakıldığında, bu kredilerin geri dönüş oranı epey yüksek. Bankacılık sistemindeki genel kredi riskine kıyasla çok daha düşük risk sınıfında yer alıyor.
Bu nedenle uzmanlara nazaran, yeni bir Nefes Kredisi limiti açılması halinde Hazine’nin üzerine binen ek risk epey sonlu olacak. Bu da kısa vadede yeni bir dayanak programının devreye alınması ihtimalini güçlendiriyor.
