TCMB Fiyat Gelişmeleri Raporu: Ocak Ayında Enflasyon Artışını Gıda ve Hizmetler Sürükledi
Özet:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2026 yılının birinci Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Rapora nazaran ocak ayında aylık enflasyon beklentilerin üzerinde seyrederken, yıllık enflasyondaki düşüş hudutlu kaldı. Enflasyon artışında besin ve hizmet fiyatları belirleyici olurken, çekirdek göstergelerdeki gerileme sürat kaybetmeye devam etti.
Aylık Enflasyon Yüksek, Yıllık Düşüş Sınırlı
TCMB’nin yayımladığı rapora nazaran, ocak ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yüzde 4,84 arttı. Yıllık enflasyon ise bir evvelki aya kıyasla 0,24 puan gerileyerek yüzde 30,65 düzeyinde gerçekleşti. Datalar, enflasyondaki düşüş eğiliminin devam ettiğini lakin bu sürecin hayli yavaş ilerlediğini ortaya koydu.
Merkez Bankası, çekirdek enflasyon göstergelerinde de gerilemenin sürdüğüne dikkat çekti. Buna nazaran, B endeksi yıllık enflasyonu 1,55 puan düşüşle yüzde 30,11’e, C endeksi ise 1,28 puan azalışla yüzde 29,80’e geriledi. Fakat bu düzeyler, çekirdek enflasyonun hâlâ yüksek seyrini koruduğunu gösteriyor.
Sepet ve Yükler Güncellendi
Raporda, ocak ayı prestijiyle TÜFE hesaplamasında kıymetli bir teknik değişikliğe gidildiği belirtildi. Tüketim sepeti sınıflaması ve baz yıl güncellenirken, endeksin tartı yapısı da yine düzenlendi.
Bu çerçevede hizmet bölümünün TÜFE içindeki hissesi 7,4 puan artarak yüzde 38,4’e yükseldi. Malların tartısı ise yüzde 61,6’ya geriledi. Çekirdek göstergelerden B ve C endekslerinin tartıları da sırasıyla 5,2 ve 4,5 puan artırıldı. Bu değişiklikler, bilhassa hizmet fiyatlarının enflasyon üzerindeki tesirinin daha görünür hale geldiğine işaret ediyor.
Enflasyona Katkıda Besin ve Hizmetler Öne Çıktı
Yıllık enflasyona katkılar incelendiğinde, güç, temel mallar ile alkol-tütün ve altın kümelerinin katkılarının azaldığı, buna karşılık besin ve alkolsüz içecekler ile hizmet kümelerinin katkılarının arttığı görüldü.
Rapora nazaran, güç kümesinin yıllık enflasyona katkısı 1,07 puan, temel malların katkısı 0,34 puan, alkol-tütün ve altının katkısı ise 0,24 puan azaldı. Buna karşılık besin ve alkolsüz içeceklerin katkısı 1,23 puan, hizmetlerin katkısı ise 0,18 puan artış gösterdi.
TCMB, mevsimsellikten arındırılmış bilgilerin aylık enflasyon artışının bir evvelki aya kıyasla hızlandığını ortaya koyduğunu belirtti. B ve C çekirdek göstergelerinde de aylık artışların ivme kazandığına dikkat çekilerek, bu görünümün enflasyonun ana eğiliminde periyoda has bir yükselişe işaret ettiği vurgulandı.
Hizmet Fiyatlarında Sert Aylık Artış
Ocak ayında hizmet fiyatları yüzde 7,39 oranında artarken, küme yıllık enflasyonu 3,76 puan düşüşle yüzde 40,23 düzeyine geriledi. Yıllık enflasyon haberleşme ve ulaştırma hizmetlerinde yükselirken, öteki hizmet alt kümelerinde düşüş kaydedildi.
Alt kalemler incelendiğinde, “diğer hizmetler” kümesi yüzde 9,74 ile en yüksek aylık artışı gösterdi. Bu artışta sıhhat hizmetlerinde yüzde 18,12, finansal hizmetlerde yüzde 14,78 ve eğitimde yüzde 6,61 oranındaki fiyat yükselişleri tesirli oldu.
Ulaştırma hizmetlerinde bilhassa havayolu ile yolcu nakliyeciliğinde görülen yüzde 36,9’luk artış dikkat çekti. Lokanta ve otel kümesinde fiyatlar yüzde 5,86, haberleşme hizmetlerinde yüzde 5,35 yükseldi. Kira fiyatları aylık bazda yüzde 5,26 artarken, yıllık kira enflasyonu 5,06 puan düşüşle yüzde 56,55 olarak kaydedildi.
Temel Mallarda Daha Ölçülü Görünüm
Temel mal kümesi fiyatları ocak ayında yüzde 0,51 arttı. Küme yıllık enflasyonu ise yüzde 17,45’e gerileyerek görece ölçülü bir seyir izledi.
Dayanıklı tüketim mallarında aylık fiyat artışı yüzde 2,91 ile sürat kazanırken; araba, mobilya, beyaz eşya ve tüketici elektroniği fiyatları öne çıktı. Giysi ve ayakkabı fiyatları ise mevsimsel tesirlerle yüzde 4,83 geriledi. Başka temel mallarda aylık enflasyon yüzde 2,40 olarak gerçekleşti.
Gıda Fiyatları Enflasyonun Ana Sürücüsü
Gıda ve alkolsüz içecekler kümesi fiyatları ocak ayında yüzde 6,59 arttı. Küme yıllık enflasyonu 3,38 puan yükselerek yüzde 31,69’a çıktı.
Raporda, işlenmiş besinde yıllık enflasyonun gerilediği, buna karşılık işlenmemiş besinde sert bir yükseliş yaşandığı vurgulandı. İşlenmemiş besin fiyatları aylık bazda yüzde 11,79 artarken, zerzevat ve et fiyatları bu yükselişte belirleyici oldu.
Enerji ve Üretici Fiyatları
Enerji fiyatları ocak ayında yüzde 2,29 artarken, küme yıllık enflasyonu 4,85 puan düşüşle yüzde 30,21 düzeyine geriledi. Artışta şebeke suyu tarifesindeki yüzde 7,32’lik ve elektrik fiyatlarındaki yüzde 3,04’lük yükseliş tesirli oldu.
Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ise ocak ayında yüzde 2,67 arttı. Yıllık üretici enflasyonu 0,50 puan düşüşle yüzde 27,17 olarak kaydedildi. Raporda, güç fiyatlarında gerileme görülürken, güçlü ve dayanıksız tüketim mallarında maliyet artışlarının güçlü seyrettiği söz edildi.
Kaynak: TCMB websitesi
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
