Savunma Harcamaları Uzaya Damga Vurdu: 613 Milyar Dolarlık Küresel Uzay Ekonomisi Genişliyor
Özet:
ABD’nin uzay savunma harcamaları 2024’te rekor süratle artarken, Trump idaresinin “Altın Kubbe” füze kalkanı projesiyle bu alandaki yatırımların daha da hızlanması bekleniyor. Uzay iktisadı toplamda 613 milyar dolara ulaşırken, NATO’nun bütçe artışı ve özel kesim ilgisi de dikkat çekiyor.
ABD Uzay Savunmasında Tepede: %7,7’lik Artış
Space Foundation tarafından yayımlanan rapora nazaran, 2024 yılında ABD’nin savunma emelli uzay harcamaları bir evvelki yıla nazaran %7,7 artarak 49,5 milyar dolara ulaştı. Bu sayı, diğer tüm ülkelerin toplam 11,3 milyar dolarlık harcamasını açık orta geride bıraktı. Öbür ülkelerdeki artış oranı ise yalnızca %2,3 seviyesinde kaldı.
Bu artış, Başkan Donald Trump’ın önerdiği “Golden Dome” (Altın Kubbe) isimli füze savunma sistemiyle direkt ilişkilendiriliyor. Trump’ın bu ay imzaladığı bütçe ve vergi yasasında, 2026 için Altın Kubbe ile ilgili uzay ekipmanlarına 16 milyar dolar, insansız hava araçları, roketler ve hipersonik silahları tespit edecek yeni uydulara ise en az 7,2 milyar dolar ayrıldı.
2032’de Uzay İktisadı 1 Trilyon Doları Aşabilir
Küresel uzay iktisadı 2024 yılında %7,8 büyüyerek 613 milyar dolara ulaştı. Bu sayının 2032’ye kadar 1 trilyon dolara çıkması bekleniyor.
Bu büyümenin büyük kısmı özel bölümden kaynaklandı: Ticari uzay eserleri ve hizmetleri 480 milyar dolar gelir elde etti. En büyük hissesi Navigasyon ve Pozisyonlandırma Hizmetleri (PNT) aldı – bu alanda gelir 231,4 milyar dolara ulaştı. Onu yer istasyonları, uydu TV hizmetleri ve uydu bağlantı hizmetleri izledi.
Hükümet harcamaları ise toplamın %22’sini oluşturdu. En fazla kamu bütçesi ayıran ülke ABD olurken; Çin, Avrupa ve Japonya öteki büyük harcama yapanlar olarak sıralandı.
Trump’ın “Altın Kubbe” Projesi 2028 Hedefliyor
ABD Uzay Kuvvetleri Generali Michael Guetlein, 17 Temmuz’da Senato tarafından Golden Dome projesinin başına atanmasının akabinde yaptığı açıklamada, “Tüm fizikî ögelerin çalıştığını kanıtladık” dedi.
Ancak Guetlein, projenin ekonomik ve ölçeklenebilir olup olmadığının şimdi kanıtlanmadığını vurguladı:
Guetlein, 2028’e kadar yörüngede konuşlandırılacak bir füze önleyici sistem kurmayı hedefliyor. Bu amaç doğrultusunda, teknolojilerin sıfırdan geliştirilmesi yerine özel bölümden hizmet almayı planladıklarını söz etti.
NATO’dan 2035’e Kadar %3,5’lik Harcama Taahhüdü
Haziran ayında alınan NATO kararı, üye ülkelerin askeri harcamalarını GSYH’nin %3,5’ine çıkarma taahhüdü, uzay dalında yeni yatırımların habercisi olarak bedellendiriliyor. 2023 ortalaması %2,2 düzeyindeydi.
Space Foundation raporu, NATO’nun yeni ticari uzay stratejisinin özel şirketler için büyük fırsatlar sunduğunu belirtti. Bilhassa SpaceX üzere firmaların daha fazla ihale kazanması bekleniyor.
Yatırımcılar Uzay Teşebbüslerine Akın Ediyor
Artan savunma harcamaları ve stratejik projeler, uzay bölümüne olan yatırımcı ilgisini de artırıyor. Rapor, “uzay teşebbüslerinin yatırımcılar tarafından adeta istila edildiğini” belirtiyor. Daha evvel uzayla ilgilenmeyen risk sermayesi fonları bile bölüme yönelmeye başladı.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
