PİYASA ANALİZ: Trump’ın Tarife Hamlesi Risk İştahını Bozdu, Güvenli Limanlar Işıldıyor
Küresel Piyasalara Genel Bakış:
Küresel piyasalar haftaya besbelli bir riskten kaçış havasıyla başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland merkezli tarife restleşmesi, jeopolitik tansiyonu tekrar yükseltirken, pay senetlerinde baskı, kripto varlıklarda geri çekilme ve inançlı limanlara güçlü bir yöneliş görüldü. Altın ve gümüş “para gibi” davranarak tarihi tepeleri test ederken, döviz cephesinde euro, yen ve İsviçre frangı öne çıktı. Türkiye varlıkları ise global dalgalanmaya karşın müspet ayrışmasını sürdürdü.
Trump’tan Avrupa’ya Tarife Baskısı
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın ABD’ye satılmasına müsaade verilene kadar Danimarka başta olmak üzere sekiz Avrupa ülkesine yönelik gümrük tarifelerini kademeli olarak artırma tehdidinde bulundu. 1 Şubat’ta %10 ile başlaması planlanan tarifelerin, haziran ayına kadar %25 düzeyine çıkabileceği belirtiliyor.
Avrupa Birliği cephesi, Grönland’ın “satılık olmadığı” bildirisini net biçimde verirken, Brüksel’de diplomasi trafiği sürat kazandı. Acil tepede, daha evvel askıya alınan 93 milyar euroluk ABD menşeli eserlere yönelik tarife paketinin yine devreye alınması ve gerekirse bugüne kadar hiç kullanılmamış “önleyici” adımların gündeme gelmesi bekleniyor. Diyalog öncelikli telaffuz korunmakla birlikte, tarifelerin hayata geçmesi halinde transatlantik ticaret bağlantılarında sert bir kırılma riski öne çıkıyor.
ABD Tatil, Vadeli Piyasalar Ekside
Bugün ABD piyasaları, Martin Luther King Jr. Günü nedeniyle kapalı. Buna rağmen vadeli süreçlerde riskten kaçış net halde hissediliyor. ABD borsalarının vadeli kontratları sabah saatlerinde yaklaşık %1 düşüş kaydetti.
Asya cephesinde ise daha karmaşık bir tablo var. Japonya’da Nikkei endeksi, Grönland kaynaklı jeopolitik tansiyonun yen’i güçlendirmesi ve zayıf gelen makine siparişleri verisiyle üçüncü günde de satış baskısı altında kaldı. Nikkei yaklaşık %1 gerilerken, Güney Kore’de Kospi endeksi benzeri oranda yükselerek rekor serisini sürdürdü. Çin iktisadının 2025’in son çeyreğinde yıllık %4,5 büyüyerek son üç yılın en düşük suratına gerilediğini de not edelim.
Güvenli Limanlara Güçlü Talep
Trump’ın Avrupa’ya yönelik tarife tehdidi global risk iştahını besbelli formda sınırladı. Bitcoin 92 bin dolar düzeylerine kadar gerilerken, doların baskı altında kaldığını görüyoruz. Buna karşılık euro, Japon yeni ve İsviçre frangı inançlı liman özelliğiyle güç kazandı.
Jeopolitik tansiyonun yükselmesiyle birlikte değerli metallere talep adeta patladı. Altın ve gümüş bu sabah yeni tarihi tepeleri test etti. Gümüş ons başına 94 doların üzerine çıkarken, altın 4.690 dolar düzeyini aştı. Platin ise daha sakin bir seyir izleyerek 2.347 dolar civarında süreç gördü.
Altın ve gümüşte uzun durumlarımızı korurken, platin tarafında 2.480 dolar üzerinde kalıcı bir kapanış görülmesi halinde uzun durum arayışımızı sürdüreceğiz.
Hisse Senetlerinde Rotasyon: Küçükler Öne Çıkıyor
Trump’ın ticaret atakları, İran riski ve Fed bağımsızlığına dair tartışmalar global görünüm açısından yeni bir gerilim başlığı oluşturuyor. Buna rağmen Trump’ın geçmişte sıkça “yüksek tansiyonla başlayıp geri adım attığı” biliniyor. Bu nedenle tesirlerin kalıcılığı konusunda temkinli iyimserliğimizi koruyoruz.
Hisse senetleri tarafında, “Muhteşem Yedili” yerine KOBİ’leri kapsayan Russell 2000 endeksine olan ilgimiz devam ediyor. Russell 2000 ETF’i (IWM) yıl başından bu yana %8, son bir yılda ise %19 getiri sağlamış durumda. Sektörel bazda ise çip tarafında Intel payı yakından izlediğimiz başlıklar ortasında.
Gümüşten Bakır’a: Stratejik Madenler Ön Planda
Kıymetli metaller cephesinde gümüşü uzun müddettir güçlü biçimde beğenirken, fiyatların geldiği düzeyler nedeniyle bakıra da alıcı gözle bakmaya başladık. Yapay zekâ, güç dönüşümü, data merkezleri, elektrikli araçlar ve şebeke yatırımları bakır talebini kalıcı biçimde üst taşıyor.
Arz tarafında ise önemli kısıtlar kelam konusu. Bu dengesizlik, orta-uzun vadede bakırda da gümüş gibisi bir fiyat kıssası yaratabilir. Daha kolay bir sözle, bakır artık yalnızca endüstriyel bir metal değil, stratejik bir varlık haline geliyor.
Jeopolitik Rekabetin Art Planı: Kaynaklar
Trump’ın Grönland talebi, Venezuela’nın doğal kaynakları, Rusya’nın Ukrayna ısrarı… Tüm bu başlıkların gerisinde değerli metaller, endüstriyel madenler ve kritik toprak elementleri bulunuyor. Altın, gümüş, platin ve paladyumun bankalardan adeta para ünitesi üzere alınabildiği bir devirde; uranyum, bakır ve güç metalleri yatırımcı radarına süratle giriyor.
Bu çerçevede uranyum tarafında UUUU ETF’i, bakır madencileri tarafında COPX ETF’i, kripto cephesinde ise Bitcoin ve Nasdaq’ta süreç gören IBIT ETF’i yakından izlediğimiz enstrümanlar ortasında yer alıyor.
Türkiye Olumlu Ayrışıyor
Türk mali piyasaları yılın ikinci haftasını da olumlu bir görünümle tamamladı. İran riskinin geri planda kalmasıyla Borsa İstanbul yıl başından bu yana %12,5 getiri sağlarken, dolar bazında da %11,5 ile öne çıktı. Tahvil faizleri haftanın son iki gününde besbelli gerilerken, Türkiye’nin CDS primi 218 baz puana yanlışsız hafifledi.
TCMB’nin perşembe günü yapılacak PPK toplantısında siyaset faizini 150 baz puan indirerek %36,50 düzeyine çekmesini bekliyoruz. Dezenflasyon sürecine yönelik inanç ve ABD–Türkiye ilgilerindeki görece ölçülü hava, TL varlıkları desteklemeye devam ediyor. Bu çerçevede portföylerde en az %50 TL bulundurulması gerektiği tarafındaki görüşümüzü ve bankacılık paylarına yönelik olumlu beklentimizi koruyoruz.
TCMB Anketi ve Enflasyon Beklentileri
TCMB’nin açıkladığı Ocak ayı Piyasa İştirakçileri Anketi’ne nazaran yıl sonu TÜFE beklentisi %23,23 oldu. 12 ay sonrası beklenti %22,20’ye, 24 ay sonrası beklenti ise %16,94’e geriledi. Yıl sonu USD/TL beklentisi 51,17 düzeyinde oluşurken, piyasanın TCMB siyaset faizini yıl sonunda %28’e indireceği öngörülüyor.
Büyük Fotoğraf: Borç, Fed ve İnançlı Limanlar
ABD’nin bu yıl toplam borcunun yaklaşık dörtte birini çevirmek zorunda olması, yüksek faiz ortamında değerli bir kırılganlık yaratıyor. Fed başkanlığına kimin getirileceğinden bağımsız olarak, para siyasetinde yaşanabilecek görüş ayrılıklarının 2025’in ana tartışma başlıklarından biri olmasını bekliyoruz.
Bu belirsizlik ortamında, kâfi inançlı liman varlığına sahip olup olmadığımız sorusu giderek daha kritik hale geliyor. Doların global hâkimiyetinin sorgulandığı bir devirde, altın ve gümüş piyasalar tarafından adeta “alternatif para birimi” üzere görülüyor.
Son Not: Davos ve Yeni Dünya Düzeni
Gözler Davos Zirvesi’ne çevrilmiş durumda. Resmî tema “Diyalog Ruhu” olsa da, doruğa damga vuran başlık Trump’ın sert ticaret lisanı ve jeopolitik atakları. İklim değişikliği üzere uzun vadeli bahisler geri planda kalırken, global ticaret, güç istikrarları ve artan belirsizlikler ana gündemi oluşturuyor.
Kaynak: Kıbrıs İktisat Bankası, Emre Değirmencioğlu
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
