Petrol Piyasasında İran Alarmı: Maduro Sonrası Yeni Jeopolitik Fırtına Kapıda!

Küresel petrol piyasaları, Venezuela’daki operasyonun akabinde rotasını süratle Tahran’a çevirdi. İran’da haftalardır süren ve can kayıplarının arttığı protestolar, ABD Başkanı Donald Trump’ın sert misilleme tehditleriyle birleşince Brent petrol fiyatları son iki günde %4’ten fazla bedel kazandı.

Venezuela’nın Akabinde Gözler İran’da

Ocak ayının birinci haftasında ABD özel kuvvetlerinin Caracas’a düzenlediği baskınla Nicolás Maduro’yu ele geçirmesi, piyasalarda birinci etapta bir arz rahatlaması beklentisi yaratmıştı. Lakin Washington’ın Venezuela petrolünü süratle global pazara sunma planları fiyatları aşağı çekse de, bu düşüş kalıcı olmadı. Piyasa uzmanları, İran’ın çok daha büyük bir üretici ve ihracatçı olduğuna dikkat çekerek, buradaki muhtemel bir aksamanın tesirlerinin çok daha yıkıcı olacağı konusunda uyarıyor.

Protestolarda Can Kaybı Artıyor: “Bedelini Öderler”

İran’da ekonomik kriz ve yüksek enflasyon nedeniyle başlayan şovlarda durum giderek ağırlaşıyor. ABD merkezli insan hakları kuruluşlarına nazaran, yıl başından bu yana hayatını kaybedenlerin sayısı 42’ye yükseldi. Lider Donald Trump, son mülakatında Tahran idaresini protestoculara yönelik şiddet konusunda uyardı:

Yatırımcılar “Yükseliş” İçin Sigorta Alıyor

Piyasadaki tedirginlik yalnızca fiyatlara değil, opsiyon piyasalarına da yansımış durumda. Yatırımcılar, İsrail ve İran’ın geçtiğimiz yaz karşılıklı hava atakları düzenlemesinden bu yana, fiyatlardaki muhtemel bir sıçramaya karşı en yüksek “sigorta primlerini” (bullish options) ödüyor.

Kritik Bilgiler:

• Brent Petrol: Son iki seansta %4 artışla 62 dolar düzeyini aştı.

• İran Üretimi: Günlük 3 milyon varilden fazla ham petrol üretimi ve 2 milyon varil ihracat kapasitesi (Büyük kısmı Çin’e gidiyor).

• Piyasa Beklentisi: Rapidan Energy Group, sivil kayıpların artması durumunda ABD müdahalesi (ekonomik kıskaç yahut siber savaş) mümkünlüğünü %70 olarak görüyor.

Analistlerin Yorumu: “Sıradaki Gaye Rejim Değişikliği mi?”

A/S Küresel Risk Management Baş Analisti Arne Lohmann Rasmussen, piyasadaki en büyük endişenin belirsizlik olduğunu söz ediyor: “Piyasa, Trump idaresindeki ABD’nin bu kaosu, Venezuela’da olduğu üzere bir rejim değişikliği için kullanabileceğinden tasa ediyor. Bu durum Hürmüz Boğazı’ndaki güç akışını riske atabilir.”

Haber ajanslarına düşen son bilgilere nazaran, İran idaresi protestoları denetim altına almak için internet ve telefon erişimini kısıtlamış durumda. Lakin tüccarlar, piyasadaki büyük “short” (düşüş yönlü) durumların, bu jeopolitik risklerle birlikte süratle bilakis dönmesiyle fiyatlarda sert bir kırılma yaşanabileceğini öngörüyor.