OECD: Borçlar kamu bütçelerini zorluyor
OECD sayılarına nazaran, faiz ödemeleri en azından 2007’den beri zengin devletlerin kamu kaynaklarının artan kısmını yutuyor; ve hatta savunma ve konut yardımı harcamalarını geride bırakıyor.
OECD’nin Perşembe günkü Global Borç Raporuna nazaran, 38 OECD ülkesi için borç servis maliyetleri GSYİH’nin yüzdesi olarak 2024’te yüzde 3,3’e çıktı ve bu, 2021’deki yüzde 2,4’ten keskin bir artış. Buna karşılık, Dünya Bankası tıpkı kümenin 2023’te GSYİH’nin yüzde 2,4’ünü savunmaya harcadığını varsayım ediyor. Faiz maliyetleri ABD’de GSYİH’nin yüzde 4,7’si, İngiltere’de yüzde 2,9’u ve Almanya’da yüzde 1’iydi.
Tahvil yatırımcıları büyük ekonomilerde devam eden enflasyona ve birçok hükümetin savunma ve öteki mali teşvik siyasetlerine harcamalarını artırmasıyla artan ihraçlara hazırlanırken son aylarda borçlanma maliyetleri arttı. OECD, yükselen ihraç fazileri ve artan borçluluğun ikili darbesinin, “yatırım gereksinimlerinin her zamankinden daha fazla olduğu bir vakitte gelecekteki borçlanma kapasitesini kısıtlama” riski taşıdığı konusunda uyardı. Global borç piyasaları için “zor bir görünüm” yaşanacağını vurguladı.
OECD raporuna nazaran, yüksek gelirli ülkeler kümesinde kamu borçlanmanın 2025’te 17 trilyon dolarlık yeni bir rekora ulaşması bekleniyor. Bu sayı, 2024’te 16 trilyon dolar ve 2023’te 14 trilyon dolar olacak. Bu borçlanma dalgası, İngiltere, Fransa ve hatta ABD üzere ülkelerde sürdürülebilirlik konusunda kaygıları körükledi.
OECD’nin mali ve kurumsal işler yöneticisi Carmine Di Noia, büyük borç yükünün kendi başına “olumsuz olmadığını” söyledi. Lakin son 20 yıldaki borçlanmanın birçoklarının 2008 mali krizinden ve Covid-19 salgınından kurtulmak için harcandığını ekledi ve altyapı ve iklim projelerine harcama üzere “artık yatırımı destekleyen borçlanmaya geçme ihtiyacı” olduğunu savundu. Di Noia, hükümetlerin sonunda “borç-GSYİH oranını istikrara kavuşturup sahiden azaltabilmeleri” için “borçlanmanın büyümeyi artırması gerektiğini” söyledi.
Ancak tablo, mevcut borcu yine finanse etmeyi daha değerli hale getiren daha yüksek tahvil getirileriyle karmaşıklaşıyor. Raporda, OECD hâkim borcunun neredeyse yüzde 45’inin 2027’ye kadar vadesinin dolacağı belirtildi. Di Noia, “Uygun şartlarda çok sayıda ihraç oldu, ama” dedi “bu şartlar vakit içinde berbata gidecek” diye ekledi.
OECD, kıymetli borç ödeme şartlarına, kamu tahvili alıcılarının değişen profilinin de bir sorun olarak eklendiğini söyledi. Merkez Bankaları QE, yani tahvil alım programlarını sonlandırırken, merkez bankalarının devlet tahvilleri varlıkları 2021 doruğundan 3 trilyon dolar düştü ve bu yıl 1 trilyon dolar daha düşmesi bekleniyor.
Bu, Di Noia’ya nazaran “daha fazla fiyat hassasiyeti” olduğunu söylediği küresel fonların farkı telafi edeceği manasına geliyor. Hassaslık, ihraççıların borçlanma maliyetlerinde belirsizliğe yol açıyor ve kamu borç idaresini “artan jeopolitik ve makroekonomik belirsizliğe” daha fazla maruz bıraktı, diye ekledi.
Kaynak: FT, Government debt interest costs hit highest level since 2007
