Küresel Piyasalar ve Türkiye: Ticaret Savaşları ve Enflasyon Gölgesinde Yeni Stratejiler
4 Nisan 2025 sabahına, küresel ekonomi ABD Başkanı Donald Trump’ın tüm ithalatlara %10’luk genel bir tarife ve makul ülkelere daha yüksek oranlarda ek vergiler getirme kararının yankılarıyla uyandı. Bu atak, dünya genelinde ekonomik belirsizlikleri artırdı ve piyasalarda yankı buldu. Avrupa’dan Asya’ya kadar hükümetler ve merkez bankaları, ABD’nin bu tarifelerine nasıl karşılık vereceklerini tartışırken, piyasalar net bir istikamet tayin edememenin dalgalanmasını yaşıyor.
Japonya’dan gelen birinci reaksiyonlar diplomatik ton taşırken, Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen daha sert konuşarak misilleme sinyali verdi. Bu da ticaret savaşlarının yine tırmanabileceğine dair telaşları artırdı. Türkiye cephesinde ise enflasyon düşüyor üzere görünse de siyasi gelişmeler ve potansiyel dış ticaret baskısı TL üzerindeki risk primini artırmış durumda.
Türkiye’nin en büyük ihracat kalemlerinden biri olan otomotiv kesimi, ABD’nin yeni tarifelerinden direkt etkilenebilir. 2024 yılında Türkiye’nin otomotiv ihracatı 37,2 milyar dolara ulaşmıştı ve ABD, Türkiye’nin en büyük 10 ihracat pazarı ortasında yer alıyordu. Bu nedenle, yeni tarifelerin Türkiye’nin ihracat gelirleri üzerinde olumsuz tesirleri olabilir.
Ayrıca, Türkiye’de yıllık enflasyon Mart ayında %38,1’e gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Bu durum, iktisatta bir ölçü rahatlama sağlasa da, yüksek enflasyon oranları tüketici harcamaları ve yatırım kararları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
Türkiye’de, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının akabinde muhalefetin davetiyle başlatılan alışveriş boykotu, hükümetin sert reaksiyonuyla karşılaştı. Polis, toplumsal medyada ekonomik boykot daveti yapan 11 kişiyi gözaltına aldı.
Piyasalar bu belirsizlik içinde senaryoları fiyatlamaya başladı. Burada ekonomik aktörlerin karşılıklı atılımlarını oyun teorisi ile pahalandırmak, gidişatı anlamak ismine epeyce verimli olabilir.
/*! This file is auto-generated */!function(d,l){“use strict”;l.querySelector&&d.addEventListener&&”undefined”!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll(‘iframe[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),o=l.querySelectorAll(‘blockquote[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),c=new RegExp(“^https?:$”,”i”),i=0;i
**Oyun Teorisi Perspektifinden Tarifelere 4 Senaryo ve Piyasa Etkileri**
**1. Karşılıklı Misilleme (Ticaret Savaşı Derinleşir)**
– ABD ve karşı ülkeler arka arda yeni vergiler getirir.
– Global büyüme yavaşlar, piyasalarda satış baskısı ağırlaşır.
– **S&P 500 Yıl Sonu Varsayımı:** 4.800 – 5.000 puan (ayı piyasası)
**2. Diplomatik Uzlaşma ve Müzakere Başlar**
– Taraflar müzakereye yönelerek tarifeleri yumuşatır.
– Belirsizlik azalır, piyasalarda toparlanma görülür.
– **S&P 500 Yıl Sonu İddiası:** 5.600 – 5.800 puan (boğa piyasası)
**3. Yeni Ticaret Ortaklarıyla Anlaşmalar**
– Çin, AB ve Japonya; ABD dışı pazarlara yönelir.
– Piyasa birinci etapta nötr kalır, uzun vadede toparlanma olabilir.
– **S&P 500 Yıl Sonu İddiası:** 5.300 – 5.500 puan (yatay seyir)
**4. Tek Taraflı Taviz**
– Etkilenen ülkeler ABD’nin siyasetlerine karşı koymaz.
– Kısa vadeli ralli olsa da uzun vadede stratejik kırılganlık oluşur.
– **S&P 500 Yıl Sonu Kestirimi:** 5.200 – 5.400 puan
**Nash İstikrarı:**
En rasyonel istikrar, hem ekonomik hem diplomatik kazanımı hedefleyen **“Müzakere + Yeni Pazarlar”** senaryolarının birlikte uygulanmasıdır. Bu durum, hem ticaret akışlarını alternatif kanallarla korur hem de mevcut tansiyonu düşürerek piyasaya itimat verir.
Türkiye Enflasyonu ve Beklenen Piyasa Tesirleri (2025 Sonu)
– Enflasyonun yıl sonuna yanlışsız yine %42–45 bandına yükselmesi bekleniyor.
– **BIST 100:** Gerçek faiz baskısı nedeniyle 9.000–10.200 puan aralığında dalgalanabilir.
– **USD/TRY:** TL üzerindeki gerçek faiz negatif kalırsa 41–43 bandı mümkün.
– **EUR/TRY:** Euro bölgesindeki zayıflamaya karşın 44–47 bandı korunabilir.
Derleyen: Stratejist Can İlker
