Goolsbee: “Merkez Bankası Bağımsızlığı Aşınırsa Enflasyon Patlar”
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, CNBC’ye verdiği röportajda, son periyotta Fed’e ve Fed Başkanı Jerome Powell’a yönelik siyasi ve tüzel baskıların enflasyon açısından önemli risk oluşturduğunu söyledi.
Goolsbee, “Merkez bankasının bağımsızlığını zedeleyen her şey büyük bir sıkıntıdır. Şayet bu bağımsızlık ortadan kaldırılmaya çalışılırsa, enflasyon kükreyerek geri gelir” tabirlerini kullandı.
Bu açıklamalar, Powell’ın Fed’in Washington’daki genel merkezinde yürütülen milyarlarca dolarlık yenileme projesi nedeniyle ABD Adalet Bakanlığı tarafından ifadeye çağrıldığını doğrulamasının çabucak akabinde geldi. Projede yaşanan maliyet artışları, Beyaz Saray ile Fed ortasında uzun müddettir tansiyon konusu.
Powell’a Soruşturma Tartışması: “Faiz Baskısının Aracı mı?”
Goolsbee, direkt hukuksal sürece yorum yapmadığını vurgulasa da, Powell’ın pazar günü yaptığı ve soruşturmanın faiz siyaseti üzerinden baskı kurma emeli taşıyabileceği tarafındaki açıklamasına katıldığını söyledi.
“Faiz kararlarına katılmadığınız için bir soruşturmayı mazeret ediyorsanız, bu çok tehlikeli bir noktadır. Orada olmamalıyız” diyen Goolsbee, Fed’in siyasi tartışmaların dışında kalmasının hayati kıymet taşıdığını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, uzun müddettir Fed’i ve Powell’ı gaye alan sert açıklamalarıyla dikkat çekiyor. Trump, faizlerin çok daha süratli düşürülmesini isterken, Powell için sık sık “Too Late” (Geç Kalan) lakabını kullanıyor. Halbuki Fed, Eylül 2025’ten bu yana siyaset faizini üç kere indirmiş durumda.
Powell’ın Fed Başkanlığı misyonu Mayıs ayında sona eriyor. Lakin Powell, isterse 2028’e kadar Fed Yönetim Kurulu üyesi olarak misyon yapmaya devam edebilecek.
“Zimbabwe, Rusya ve Türkiye Örneği” Vurgusu
Goolsbee, merkez bankalarına yönelik cezai soruşturmaların çoklukla gelişmiş ekonomilerde görülmediğini savunarak dikkat çeken bir karşılaştırma yaptı.
“Merkez bankalarının kriminal soruşturmalarla karşı karşıya kaldığı ülkeler var. Ancak bunlar ekseriyetle Zimbabwe, Rusya, Türkiye üzere, gelişmiş iktisat olarak tanımlamayacağınız yerler” diyen Goolsbee, bu tıp uygulamaların para siyasetine olan inancı süratle aşındırdığını belirtti.
Goolsbee, geçmişte Demokrat Parti’ye yakın bir isim olarak biliniyor. Barack Obama periyodunda Ekonomik Danışmanlar Kurulu başkanlığı yapan ve 2020’de Joe Biden’ın kampanyasında danışmanlık vazifesinde bulunan Goolsbee, Fed’e katıldıktan sonra siyasi kimliğini büsbütün geride bıraktığını vurguladı.
“Fed’e yemin ettiğiniz anda, seçim işlerinden çıkmış olursunuz” diyen Goolsbee, Powell’ı da “enflasyonu resesyona yol açmadan düşürdüğü için Fed liderleri ortasında birinci tıpta Hall of Fame’e girecek bir isim” olarak tanımladı.
Fitch: ABD İktisadı Güçlü, Lakin Faiz İndirimi Kapıda
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD iktisadına ait son değerlendirmesinde tüketici dayanıklılığının 2026 yılında da süreceğini bildirdi.
Fitch’e nazaran güçlü hanehalkı bilançoları ve yavaşlamakla birlikte hâlâ sağlıklı seyreden gelir artışı, tüketici harcamalarını desteklemeye devam ediyor. Kurumun bilgilerine nazaran ABD’de tüketici harcamaları 2025’in birinci çeyreğinde yüzde 0,6, ikinci çeyreğinde yüzde 2,6 ve üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3,5 arttı.
Nominal harcanabilir gelir artışı 2025’in son çeyreğinde yüzde 4,4 olurken, gerçek gelir artışı Aralık 2025 prestijiyle yüzde 1,6’ya geriledi. Fitch, bu yavaşlamada işgücü piyasasındaki ivme kaybının tesirli olduğunu vurguladı.
“K Halinde Ayrışma” Derinleşiyor
Fitch raporunda, yüksek gelirli hanehalklarının fiyat artışlarının düşük gelirli kesitleri bariz biçimde geride bıraktığı ve bu durumun “K şeklinde” gelir ayrışmasını derinleştirdiği söz edildi. Enflasyonun düşük gelir kümeleri üzerindeki tesiri nedeniyle bu ayrışmanın daha da görünür hale geldiği kaydedildi.
Hisse senedi piyasalarındaki güçlü performans sayesinde tüketicilerin net varlığı 2025’in üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3,5 artarak rekor düzeye ulaştı. Bu artışın, geçen yıl tüketici harcamalarına değerli katkı sağladığı belirtildi.
Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, tüketim artışının 2025’te ortalama yüzde 2,1, 2026’da ise yüzde 1,7 olmasını beklediklerini açıkladı. Sonola, “Enflasyonun yüzde 3’ün üzerinde kalmasının beklenen olduğu bir ortamda, Fed’in 2026’da iki faiz indirimi yapmasını öngörüyoruz” dedi.
İşsizlik Müracaatları Düşük: Piyasa Şimdi Dağılmadı
ABD işgücü piyasasına ait son datalar, telaşlara karşın ani bir bozulmaya işaret etmiyor. 10 Ocak ile biten haftada işsizlik maaşı müracaatları 9 bin kişi azalarak 198 bine geriledi. Bu sayı, piyasa beklentisi olan 215 binin epeyce altında kaldı.
İşsizlik müracaatları, işten çıkarmaların en süratli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Aralık ayında istihdam artışı zayıf kalmasına karşın, işten çıkarmalar ve işsizlik oranı düşük düzeylerini korudu.
Aralık ayında yalnızca 50 bin yeni istihdam yaratılırken, işsizlik oranı yüzde 4,5’ten yüzde 4,4’e gerileyerek Haziran’dan bu yana birinci düşüşünü kaydetti.
Kaynak: CNBC, Fitch Ratings, ABD Çalışma Bakanlığı
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
