FÖŞ-ANALİZ: Temmuz’da Ekonomi Fren Yaptı: Tüketici Güveni Düştü, Sanayi Daraldı
BETAM’ın ikinci çeyrek büyüme iddiaları optimist olsa da, Temmuz ayı öncü göstergeleri ekonomik aktivitede sert yavaşlamaya işaret ediyor. Tüketici itimadı gerilerken, imalat sanayi PMI ve SAMEKS endeksleri daralma bölgesinde kaldı. Anketler, halkın en büyük şikayetinin hâlâ iktisat olduğunu ortaya koyuyor.
İkinci Çeyrekte Güçlü Büyüme Beklentisi
BETAM araştırmacıları Ozan Bakış ve Oğuz Yurtoğlu, nowcasting tekniğiyle Türkiye iktisadının 2025’in ikinci çeyreğinde geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran %5,2 büyümesini öngörüyor. Mevsim ve takvim tesirlerinden arındırılmış bilgiler ise bir evvelki çeyreğe kıyasla %1,1’lik artışa işaret ediyor.
Temmuz’da Sert Yavaşlama Sinyali
Temmuz ayı öncü göstergeleri, evvelki aylarda üretimi baskılayan zayıflığın artık tüketici tarafına da yansıdığını gösteriyor.
Bloomberg HT Tüketici İnanç Endeksi, Temmuz’da aylık bazda %9,01 düşerek 70,06 bedeline geriledi. Son 1,5 aydır süren yükseliş trendi böylelikle aksine döndü. Mevcut durum algısı, geleceğe ait beklentiler ve tüketim eğiliminde bozulma gözlendi.
-
Tüketici Beklenti Endeksi: Aylık bazda %12,91 düşerek 69,73’e indi.
-
Tüketim Eğilimi Endeksi: %9,74 gerileyerek 71,41 oldu.
Faiz indirim beklentilerindeki belirsizlik, gerçek fiyatlardaki baskı ve siyasi risk algısındaki artış, tüketici inancındaki gerilemenin temel nedenleri ortasında.
İmalat Endüstrinde Daralma Derinleşti
İSO İmalat PMI, Haziran’daki 46,7 düzeyinden Temmuz’da 45,9’a gerileyerek daralma bölgesinde kaldı. Bu, Ekim 2024’ten bu yana en sert yavaşlama olarak kaydedildi.
-
Yeni siparişler üst üste 25. ay geriledi.
-
Dış talep zayıf seyrini sürdürürken ihracat siparişleri de daraldı.
-
İstihdam ve satın alma faaliyetlerinde azalma, stoklarda düşüş görüldü.
SAMEKS Endeksi de Daralma Bölgesinde
Mevsim ve takvim tesirinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, Temmuz’da aylık bazda 0,3 puan düşerek 45,9 düzeyine indi.
-
Hizmet kesimi endeksi 0,2 puan artışla 47,8 oldu.
-
Sanayi kesimi endeksi 0,4 puan azalarak 46,1’e geriledi.
Her iki bölüm de 50’nin altında kalarak ekonomik aktivitedeki sakinliğin sürdüğünü teyit etti.
Halkın En Büyük Şikayeti Hâlâ Ekonomi
GENAR anketine nazaran, “Türkiye’nin en kıymetli gündem maddesi” sorusuna iştirakçilerin %35’i “enflasyon ve hayat pahalılığı” cevabını verdi.
-
Erkeklerde oran %40,5, bayanlarda %29,5.
-
6 ay evvel bu oran %60 düzeyindeydi.
Enflasyondaki düşüş trendine karşın halkın yarısından fazlası, geleceğe dair ekonomik beklentilerinde karamsar:
-
“Kötü olur” + “Çok daha makus olur” diyenlerin toplamı %51,4.
-
“Çok daha düzgün olur” diyenlerin oranı yalnızca %5,1.
Kaynak: BETAM, Bloomberg HT, İSO, SAMEKS, GENAR
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
