Fındık Üreticisi Mağdur: Rekolte Düşerken Devlet ve Piyasa Çifte Standart Mı Uyguluyor?

PARA ANALİZ- Fındık hasadı yaklaşırken üreticiler, düşük alım fiyatları ve yükselen maliyetler nedeniyle güç bir devirden geçiyor. Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-Sen), bu yıl yaşanan don, kuraklık ve kahverengi kokarca zararlısının tesiriyle fındık rekoltesinin yüzde 40–50 oranında azalacağını açıkladı. Buna karşın piyasada fiyat baskısının devam ettiği belirtildi.

Çiftçi-Sen’in yaptığı hesaplamalara nazaran, bir kilogram fındığın üretim maliyeti ortalama 180 TL. Üreticinin sürdürülebilir bir gelir elde edebilmesi için maliyetin üzerine yüzde 25 kar hissesi ve yüzde 25 insanca hayat hissesi eklenmesi gerektiği vurgulanarak, alım fiyatının en az 280 TL olması gerektiği savunuldu.

Sendika ayrıyeten, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın rekolte açıklama yetkisinin Milletlerarası Sert Kabuklu ve Kuru Meyveler Konseyi’ne devredildiğini sav etti. Konsey’in yüksek rekolte iddialarıyla piyasa fiyatlarının düşmesine neden olduğu öne sürülürken, “Kazanan daima şirketler, kaybeden üreticiler oluyor” eleştirisi yapıldı.

Devletin Üreticiye Değil Şirketlere Takviye Verdiği Eleştirisi

Çiftçi-Sen, TARSİM’in (Tarım Sigortaları Havuzu) üreticilere gereğince yarar sağlamadığını belirtti. Devletin bugüne kadar TARSİM’e 34,5 milyar TL takviye verdiği fakat sigorta şirketlerinin üreticilere yalnızca 33 milyar TL tazminat ödediği bilgileri paylaşıldı. Sendika, bu durumu “Devlet üreticiyi değil, şirketleri destekliyor” formunda eleştirdi.

Çiftçi-Sen’in Talepleri

Sendika, fındık üreticilerinin yaşadığı ezalara tahlil olarak şu talepleri lisana getirdi:

Fiskobirlik’in demokratikleşmesi ve üretici lehine güçlendirilmesi,
Teşviklerin şirketlere değil kooperatiflere verilmesi,
Lisanslı depoculuğun kamu faydasına yapılandırılması,
İklim krizinden ziyan gören üreticilere direkt takviye ve faizsiz kredi ertelemesi,
Mevsimlik tarım emekçilerinin toplumsal garantiye kavuşturulması.

Fındık üreticileri, artan maliyetler ve piyasa baskıları karşısında dayanak bekliyor.