Elektrik Faturası El Yakıyor: Türkiye Avrupa’nın 70 Katı Zam Yaptı

Son bir yılda Türkiye’de elektrik fiyatları %86 artarak rekor kırdı. Aynı dönemde Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde fiyat artışı sırf %1,2, Amerika Birleşik Devletleri’nde ise %6,7 oldu. Uzmanlara nazaran bu artış, döviz kuru, doğalgaz maliyeti ve seçim devrindeki sübvansiyonların sona ermesiyle direkt bağlı.

Türkiye’de Elektrik Artırımı Neden Bu Kadar Yüksek?

Enerji bölümünde yapılan değerlendirmelere nazaran elektrik fiyatlarındaki bu yüksek artışın gerisinde şu nedenler bulunuyor:

• Küresel doğalgaz fiyatlarındaki artış: Türkiye, elektrik üretiminin değerli bir kısmını doğalgazla karşılıyor. Doğalgazda yaşanan fiyat artışı elektrik tarifelerine direkt yansıdı.

• TL’deki bedel kaybı: Elektrik üretiminde kullanılan güç kaynaklarının büyük kısmı döviz bazlı. Dolar ve euro karşısında Türk Lirası’nın kıymet kaybetmesi maliyetleri yükseltti.

• Seçim sübvansiyonlarının sona ermesi: 2023 seçim sürecinde elektrik fiyatlarına uygulanan süreksiz indirimlerin kalkmasıyla, maliyetler tüketiciye yansıdı.

Türkiye, Elektrik Artırımında Avrupa ve ABD’yi Geride Bıraktı

Aşağıdaki tablo, son bir yıldaki elektrik fiyat artışlarını mukayeseli olarak gösteriyor:

Türkiye, hem Avrupa hem de ABD ortalamasının kat kat üzerinde artırım yaptı.

Yenilenebilir Güç Kâfi Olmadı

Her ne kadar Türkiye, rüzgâr ve güneş üzere yenilenebilir kaynaklara yönelse de bu yatırımlar kısa vadede fiyat artışını durdurmaya yetmedi. 2024 yılında güneş gücü üretimi %39 artışla 7,3 TWh’ye ulaşsa da, elektrik talebindeki süratli büyüme karşısında bu kapasite yetersiz kaldı.

Vatandaşı ve Sanayiciyi Ne Bekliyor?

Uzmanlar, önümüzdeki aylarda da artırım baskısının süreceğini belirtiyor. Zira güç piyasasında her üç ayda bir tarife güncelleniyor. Ayrıyeten ithalata dayalı üretim modeli, döviz kurlarındaki oynaklık ve güç maliyetleri nedeniyle fiyatların aşağı istikametli seyretmesi kısa vadede mümkün görünmüyor.