Çetin Ünsalan: Enflasyon ve kârlılık korkusu
Merkez Bankası, firma yöneticilerinin kârlılık algısını mercek altına aldığı bir çalışma yayınladı. Çalışmadan ve vurgulardan anlıyoruz ki, hakikaten gerçek piyasalardan haberleri yok ve oturdukları yerden işleri yönetmeye kalkıyorlar.
Çünkü bugün itibariyle alanda yaşanan, tahminen istisna birkaç şirketin yaklaşımı olacak bir olguyu, iktisadın gerçekliğiymiş üzere yayınladılar. Bu sorun bilhassa geleceğim, fakat öncelikle firmaların dış talep iyimserliğinden kelam ediliyor ve bunun motivasyon kaynağı olduğuna vurgu yapılıyor.
Anlaşılıyor ki, yalnızca iç piyasayı değil, dış pazarlarda yaşananları da takip etmiyorlar. Zira zati zorlaşan piyasa hacminin içinde yüksek TL maliyete karşı baskılanan kur nedeniyle rekabetçiliğini büyük ölçüde yitirmiş, ünite dolar / kg çıkarı geriye çekilmiş dalların, müşteri kaybetmemek tasasıyla çaba verdiklerinin farkında bile değiller.
Zaten bunun farkında olan bir iktisat idaresiyle karşı karşıya olsak, iç piyasayı büsbütün yok etme eğilimini, sayı tutturma uğruna göze almazlar. Demek ki nitekim bahisten bihaberler ve bu aslında iktisaden daha büyük bir riski önümüze koyuyor.
Gelelim iç piyasa meselesine… Tabir şu: “Yüksek enflasyon devirlerinde kârlılığın kaybedilebileceği korkusu firmalarda baskın bir his haline gelmekte ve fiyatlama davranışını bozabilmektedir.”
Yalan mı? Değil… Şayet ekonomiyi iktisat kitabından takip ediyorsanız ve neden sonuç ilgileri içinde teorik birtakım çıkarımlar yapıyorsanız, yemin etseniz başınızı ağrıtmayacak bir saptama…
Peki gerçeklik ne? Öncelikle açıklanan enflasyon ile yaşanan enflasyon ortasındaki gerçekliğin koptuğunu, bilgilerin tekrar ele alınması gerektiğini kabul etmeniz gerekir. Zira gerçekçi olmayan enflasyon üzerinden kurgulanan gayelerle, insanları gelir artışına muhatap kılarsanız, çok borçlanmalarını, taleplerini öne çekmelerini, aşikâr başlı kalemler dışında muhtaçlıklarını karşılayamadıkları gerçeğini göremezsiniz.
Satın alma gücünün göçmesi sonucunu ortaya çıkaran, firmalar nezdinde de artan TL maliyetlerini fiyatlarına yansıtamama gerçeğini ortaya koyan, enflasyon ve maliyet kıskacındaki dengesizlik arttıkça da, maliyet yapamayan ve öngörülemezlik içinde ‘acaba’ diyerek fiyat belirleyen bir yapıda, ne enflasyonla gayret edebilirsiniz; ne de gerçek kârlılık ölçütü ile fahiş karı mukayese edebilirsiniz.
Ortam flulaştıkça da düzgün niyetli ile berbat niyetliyi ayıramayacağınız bir fotoğraf ortaya çıkar. Gerçekçi olmayan data, öngörülemezliği tetiklediği anda, orada yalnızca insanları yoksunlaştırmak ve firmaları batırmak uğruna enflasyon sayılarını data oyunlarıyla geriye çekebilirsiniz ki bunun da faturası ağır olur.
Fakat çalışma notunda yapılmak istenen ne? Aslında ‘ekonomi idaresi enflasyonla uğraş için her şeyi yapıyor, lakin şu fırsatçılar yok mu’ mesajı… Anadolu tabiriyle de cin olmadan adam çarpma diyebiliriz. Sonuç mu? Yalnızca kabaran bir fatura, artan yoksulluk ve iflaslar. İtiraz eden olursa da ‘sadece bir çalışma’ deyip mevzuyu reddedersiniz, olur biter.
/*! This file is auto-generated */!function(d,l){“use strict”;l.querySelector&&d.addEventListener&&”undefined”!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll(‘iframe[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),o=l.querySelectorAll(‘blockquote[data-secret=”‘+t.secret+'”]’),c=new RegExp(“^https?:$”,”i”),i=0;i
[email protected]
