Cari açıkta sürpriz iyileşme: 12 aylık denge yatay seyrediyor
Mayıs ayında Türkiye’nin cari süreçler istikrarı beklentilerin altında 684 milyon dolar açık verirken, dış ticaret istikrarındaki yumuşama ve turizm gelirlerindeki güçlü artış belirleyici rol oynadı. Böylelikle Nisan ayında kaydedilen 7,9 milyar dolarlık dev açığa kıyasla değerli bir düzgünleşme sağlandı. İşte Gedik Yatırım’ın tahlili.
Beklentiler 800–825 milyon dolar bandında şekillenirken, gerçekleşen sayı sürpriz halde bu aralığın altında kaldı. Dış ticaret açığının 12,1 milyar dolardan 6,6 milyar dolara gerilemesi ve turizm gelirlerinin 3,1 milyar dolardan 4,4 milyar dolara yükselmesi, cari dengeyi destekleyen ana kalemler oldu.
Geçen yılın tıpkı periyodunda 591 milyon dolar açık verilmişti. Böylelikle, 12-aylık birikimli cari açık sonlu bir artışla 16 milyar dolara ulaştı. Bu sayının GSYH’ye oranı yaklaşık %1,2 düzeyinde ve Mayıs 2023’teki %5,5’lik tepeye (56 milyar dolar) kıyasla epeyce ölçülü bir görünüm arz ediyor.
Rezervlerde 13,5 Milyar Dolarlık Toparlanma
Mart ve Nisan aylarında toplam 28 milyar doları bulan sermaye çıkışı ve sertleşen cari açık, TCMB’nin rezervlerini 40 milyar dolar aşağı çekmişti. Lakin Mayıs ayında gerek cari açıktaki düşüş, gerekse sermaye girişleriyle birlikte rezervlerde 13,5 milyar dolarlık bir toparlanma yaşandı.
Mayıs’ta finansman tarafında dikkat çeken gelişme, toplam 14,1 milyar dolarlık sermaye girişi oldu. Bu girişin 1,3 milyar dolarlık kısmı net kusur ve noksan kaleminden geldi. En güçlü kalem ise bankaların yurtdışı muhabir hesaplarından yapılan 4,8 milyar dolarlık girişti. Bu kalemin büyük kısmının carry-trade kaynaklı olduğu bedellendiriliyor.
Öte yandan özel kesim kredilerinde (net) Nisan’daki 9,4 milyar dolarlık çıkışın akabinde Mayıs’ta 2,1 milyar dolarlık artış kaydedildi. Portföy yatırımları tarafında ise toplam 3,9 milyar dolarlık güçlü bir giriş yaşandı: DİBS’lere 2,6 milyar dolar, Eurobond’lara 0,9 milyar dolar, pay senetlerine 0,4 milyar dolar. Ayrıyeten, yurtdışı yerleşiklerin banka mevduatlarında 2,5 milyar dolarlık artış da finansman istikrarını destekledi.
Haziran’da Tekrar Yükseliş Bekleniyor
Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı öncü bilgilere nazaran Haziran ayında dış ticaret açığı 8,2 milyar dolara yükseldi. Bu da, turizm gelirlerindeki güçlü seyire karşın, yaklaşık 1,5 milyar dolarlık cari açık manasına geliyor. 2024’ün Haziran ayında 830 milyon dolar cari fazla verildiği dikkate alındığında, 12-aylık birikimli açık Temmuz’da 18 milyar doların üzerine çıkabilir.
Cari açıkta yükseliş eğilimi önümüzdeki aylarda baz tesiriyle sürebilir. Fakat yılın tamamı için cari açığın ölçülü düzeylerde kalması bekleniyor. 2024 yıl sonu prestijiyle cari açığın 22 milyar dolar civarında gerçekleşmesi ve GSYH’ye oranla %1,5 düzeylerinde kalması öngörüldü.
Dış Ticarette Riskler Devam Ediyor
Önümüzdeki periyoda dair belirsizlikler ise büsbütün ortadan kalkmış değil. ABD’nin uygulamaya koyduğu yeni gümrük tarifeleri, global emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve büyüme görünümündeki belirsizlikler Türkiye’nin dış ticaret istikrarı üzerinde hem üst hem de aşağı istikametli riskler barındırıyor.
