BIST 100: En yüksek zararı ‘VESTL’, en yüksek karı ‘GARAN’ açıkladı!
2025 yılının birinci çeyreği, artan enflasyon ve siyasi tansiyonların tesiriyle ekonomik açıdan zorlayıcı bir periyot oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), para siyasetini bu şartlara nazaran şekillendirirken, çeyrek sonunda faiz oranlarını yükseltti. Bu durum, faiz avantajının süreksiz olarak kaybolmasına ve iç talepte yavaşlamaya yol açtı.
Şirketlerin Bilanço Performansı: Kar ve Ziyan Ayrışması
546 şirket bilançosunu açıklarken, 269 şirket net ziyan açıkladı. Buna karşılık 275 şirket ise net kar ile sonuçlandı. BİST100 endeksinde finansallarını açıklayan 93 şirket ortasında 27’si ziyan, 66’sı ise kar açıkladı.
En yüksek ziyan 5.07 milyar TL ile VESTL’de olurken, en yüksek kar 25.28 milyar TL ile GARAN tarafından bildirildi. Bankalar, enflasyon muhasebesinden muaf olmaları nedeniyle yılın birinci çeyreğinde genel beklentilerin üzerinde kar açıkladı.
Zarar ve Kar Açıklayan Sektörler
Enerji, kimya, petrol, plastik, sınai, metal eşya ve makina kesimlerinde ziyan açıklayan şirketler öne çıktı. VESTL, PETKM, ALARK, ARCLK, KRDMD, ENJSA, ODAS, KCHOL, TOASO, beklentilerin üzerinde ziyan bildiren şirketler ortasında yer aldı. Mevsimsel tesirle THYAO, PGSUS ve TAVHL de zayıf performans sergiledi.
Tüketici inancındaki zayıflama, perakende ve güçlü tüketim kesimlerinde direkt satış hacmini düşürdü. Hanehalkı harcamalarının ertelenmesi ya da yalnızca gereksinimlerle sonlu kalması, şirketlerin büyümesini zorlaştırdı.
Artan Maliyet ve Finansman Sarfiyatları Şirketleri Zorluyor
Personel masrafları ve hammadde maliyetlerindeki artış, operasyonel karlılık üzerinde baskı oluşturdu. Yüksek kredi faizleri ve borçlanma maliyetlerinin yükselmesi, bilhassa borçlu ve döviz açık dürümlü şirketlerin karlarını olumsuz etkiledi. Enflasyon muhasebesi uygulamasının tesiri bilanço döneminde bariz oldu.
Operasyonel verimliliği yüksek, maliyetlerini denetim eden ve finansal yapısı güçlü şirketler, sakin talebe karşın görece yeterli sonuçlar elde etti. FROTO, TTKOM, TURSG, EKGYO, ULKER, ANSGR, AEFES, MGROS üzere şirketler piyasa beklentilerini aşarak kar açıkladı. Beklenenin üzerinde kar açıklayan SISE ise dikkat çekti.
Gelecek Beklentileri: Seçicilik ve Operasyonel Disiplin Öne Çıkacak
TCMB’nin faizlerde üst taraflı adımları, iç talepteki sakinliği sürdürüyor. Kısa vadede finansman şartlarının sıkı olması nedeniyle canlanma sıkıntı görünüyor. Kur riski yüksek ve iç pazara bağımlı şirketlerin zorlanması beklenirken, düşük borçluluk ve güçlü operasyonel yapıya sahip şirketler yılın geri kalanında avantajlı pozisyonda olacak.
Enflasyon muhasebesi ve yüksek baz tesirinin bilanço kalitesi üzerindeki tesiri devam edecek. Bu nedenle 2025’in ikinci yarısında şirketler ortasındaki ayrışmalar devam edecek, seçici olmak kazandıracak.
Gcm yatırım
