Avrupa’da Zorunlu Askerlik Yeniden Gündemde
Rusya’nın Tehdidi ve ABD’nin Güvenlik Siyasetleri Kaygıları Artırıyor
Avrupa ülkeleri, ABD’nin kıtadaki güvenlik taahhütlerinin azalması ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik ataklarının devam etmesi nedeniyle savunma siyasetlerini yine gözden geçirmektedir. NATO’nun güvenliğinin sorgulanmaya başlamasıyla birlikte, birçok Avrupa ülkesi zarurî askerliği yine getirme fikrini tartışmaktadır.
Rusya’nın askeri kapasitesinin 2022 yılına kıyasla daha büyük ve daha güçlü hale geldiği belirtilmektedir. Heidelberg Üniversitesi Siyaset Bilimi Enstitüsü’nden Alexandr Burilkov, Rusya’nın bilhassa Baltık ülkeleri ve Avrupa’nın doğu hudutlarına yönelik saldırgan bir tavır içinde olduğunu tabir etmektedir. Yapılan araştırmalar, Avrupa’nın Rusya’nın tehdidine karşı 300.000 ek askere gereksinim duyabileceğini ortaya koymaktadır.
Ancak birçok Avrupa ülkesi, zarurî askerliğin yine getirilmesine sıcak bakmamaktadır. Bilhassa Fransa ve İngiltere üzere ülkeler, mevcut askeri işçi sayısını artırmakta zorlanmaktadır. Avrupa genelinde yapılan anketler, Fransa’da %68, Almanya’da ise %58 oranında zarurî askerliğe dayanak olduğunu göstermektedir. Lakin İtalya ve İngiltere’de halkın bu bahiste bölündüğü, İspanya’da ise mecburî askerliğe karşı çıkışın daha fazla olduğu görülmektedir.
Bazı Ülkeler Alternatif Tahliller Arıyor
Soğuk Savaş’ın sona ermesinin akabinde birçok Avrupa ülkesi zarurî askerliği kaldırmıştır. Fakat, Yunanistan, Kıbrıs, Avusturya, İsviçre, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Norveç ve Türkiye üzere ülkelerde bu uygulama devam etmektedir. Son yıllarda, Rusya’nın Kırım’ı ilhak ettiği 2014’ten sonra Litvanya’da, 2017’de İsveç’te ve 2023’te Letonya’da mecburî askerlik tekrar yürürlüğe sokulmuştur.
Ancak NATO’nun en büyük Avrupa’daki beş üyesi olan Fransa, Almanya, İngiltere, İtalya ve Polonya, şu an için zarurî askerliği geri getirme planı yapmamaktadır. Polonya, 2008’de kaldırdığı mecburî askerlik yerine, 2027 prestijiyle her yıl 100.000 sivilin askeri eğitimden geçirilmesini öngören istekli bir program başlatmayı planlamaktadır. Almanya’da ise mümkün yeni başbakan Friedrich Merz, gençlerin askeri yahut toplum hizmeti yapmasını zarurî kılan bir sistemin tekrar uygulanabileceğini söz etmektedir.
İngiltere, zarurî askerlik yerine savunma harcamalarını artırma yoluna gitmektedir. Kabine Bakanı Pat McFadden, zorunlu askerliğin tekrar gündeme alınmayacağını, lakin savunma bütçesinde değerli bir artış yapıldığını duyurmuştur. Fransa’da ise Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zarurî askerlik için lojistik altyapının yetersiz olduğunu fakat sivil iştirakin teşvik edileceğini açıklamıştır.
Batı ve Doğu Avrupa Ortasında Farklı Yaklaşımlar
Savunma siyasetlerinde Doğu ve Batı Avrupa ortasında besbelli farklar olduğu tabir edilmektedir. Finlandiya gibi, Sovyetler Birliği tarafından 1939’da işgal edilen ülkelerde zarurî askerlik hala devam etmektedir. Finlandiya, Avrupa’nın en büyük yedek askeri gücüne sahip olup, bu durumun Rusya tehdidine karşı caydırıcı bir rol oynadığı belirtilmektedir.
Askerlik hizmetine iştiraki artırmak için teşvik ve farkındalık kampanyalarının gerekli olduğu söz edilmektedir. Araştırmacılar, halkın savaşı kazanılabilir görmesinin, orduya katılma istekliliği ile direkt temaslı olduğunu vurgulamaktadır. Avrupa’nın askeri kapasitesinin güçlendirilmesinin, halkın savunmaya yönelik inancını artırabileceği öngörülmektedir.
