ANALİZ: Rusya’da Benzin Krizi Derinleşiyor
Rusya iç piyasasında akaryakıt fiyatları üzerindeki baskı artarken, hükümetin devreye aldığı acil ihracat yasağı dahi yükselişi durdurmaya yetmedi. St. Petersburg Memleketler arası Ticaret Borsası’ndan (SPIMEX) alınan bilgilere nazaran, 4 Ağustos prestijiyle AI-95 tipi akaryakıtın ton başı fiyatı 77 bin rubleyi (yaklaşık 946,6 ABD doları) aşarak tarihi bir tepeye ulaştı.
Ukrayna Hücumları Arzı Vurdu
Fiyatlardaki bu sert yükseliş, 2 Ağustos’ta Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla (İHA) gerçekleştirdiği taarruzların akabinde geldi. Hücumlarda Ryazan, Penza, Samara ve Voronej bölgelerindeki rafineriler amaç alındı. Bilhassa Ryazan Rafinerisi’nin önemli hasar aldığı belirtilirken, ülke genelinde günlük yaklaşık 40 bin tonluk ham petrol sürece kapasitesinin devre dışı kaldığı bildirildi. Bölüm kaynakları, hasar gören tesislerin tamirat mühletinin bir ila altı ay sürebileceğini söz ediyor.
İhracat Yasağı Tesir Yaratmadı
Rusya hükümeti, arz krizini önlemek ve iç piyasada fiyat artışlarını frenlemek hedefiyle 28 Temmuz’da akaryakıt ihracatına süreksiz bir yasak getirmişti. Ağustos sonuna kadar yürürlükte kalacak bu yasak, son iki yılda uygulanan benzeri süreksiz kısıtlamaların bir devamı niteliğinde.
Ancak uzmanlar, kelam konusu yasağın arz üzerindeki tesirinin hudutlu kalacağı ikazında bulunuyor. Zira ihracata yönlendirilen akaryakıt hacminin iç talebe kıyasla düşük olduğu, hasebiyle yasakla birlikte arzın yerli piyasaya kaymasının manalı bir rahatlama yaratmayacağı belirtiliyor.
Piyasa İstikrar Arayışında
Piyasa aktörleri, hükümetin rafinerilere iç satışları artırmaları ve planlı bakım faaliyetlerini ertelemeleri istikametinde baskı yapmasını bekliyor. Tekrar de mevcut şartlar altında, düşük stok düzeyleri, yaz aylarına has artan talep ve süregelen tamirat çalışmaları, piyasadaki dengesizliğin kısa vadede giderilmesini zorlaştırıyor.
Uzmanlar, rafinerilerdeki aksaklıkların devam etmesi halinde hem fiyatlardaki artışın süreceğini hem de birtakım bölgelerde lokal kıtlık riskinin gündeme gelebileceğini belirtiyor. Güç piyasalarında tansiyonun yüksek seyretmesi, Rus hükümetini yeni müdahaleler yapmaya zorlayabilir.
