ANALİZ: Perakende satışlar yavaşlıyor

Genel Değerlendirme

• Yıllık Büyüme Suratı Yavaşladı: Haziran 2025’te perakende satış hacmi, bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yüzde 14,7 oranında arttı. Bu artış, evvelki aylardaki (Mayıs ayındaki %17,7 gibi) daha süratli büyüme oranlarına kıyasla bir yavaşlama gösteriyor. Bu durum, sıkı para siyasetlerinin ve yüksek enflasyonun tüketici harcamaları üzerindeki tesirinin daha besbelli hale gelmeye başladığına işaret ediyor.
• Aylık Artış Devam Ediyor: Mevsim ve takvim tesirlerinden arındırılmış datalara nazaran, perakende satış hacmi bir evvelki aya nazaran yüzde 1,3 arttı. Bu, aylık bazda hala müspet bir büyümenin devam ettiğini gösteriyor.
• Enflasyonun Tesiri: Birtakım tahliller, perakende satışların nominal olarak artmasına karşın, yüksek enflasyon oranı (%33,52) göz önüne alındığında, gerçekte bir daralma yaşandığını belirtiyor. Bilhassa AVM’lerdeki ciro endeksleri, enflasyonun gerisinde kalarak gerçek olarak düşüş gösterdi. Bu durum, hane halkının alım gücünün erozyona uğradığının bir işareti olarak yorumlanıyor.

Sektörel Bazda Öne Çıkanlar

Haziran 2025 bilgilerinde, yıllık bazda en yüksek artışlar şöyle gerçekleşti:

• Toptan Ticaret: En yüksek büyümeyi gösteren dal oldu ve satış hacmi yıllık yüzde 27,6 arttı. Bu, perakende bölümüne nazaran daha güçlü bir performans sergilediğini gösteriyor.
• Otomotiv Yakıtı: Satış hacmi yıllık bazda artış gösteren bir öteki değerli kalem oldu.
• Gıda, İçecek ve Tütün: Bu kategorideki satış hacmi de yıllık olarak büyüdü.

Diğer yandan, kimi perakende kategorilerindeki büyüme enflasyonun altında kalarak zayıf bir performans sergiledi.

Analist Yorumları ve Gelecek Beklentileri

• Ekonomistler, perakende satışlardaki yavaşlamanın Merkez Bankası’nın enflasyonla çaba siyasetleriyle uyumlu olduğunu belirtiyor. İç talepteki soğumanın, dezenflasyon sürecinin ilerlemesi için kritik olduğu vurgulanıyor.
• Bazı analistler, sıkılaşan finansal şartlar ve azalan harcanabilir gelir nedeniyle yılın geri kalanında tüketici harcamalarında daha besbelli bir zayıflama bekliyor.
• Perakende ticaret itimat endeksi Temmuz ayında bir evvelki aya nazaran %0,5 azalarak 107,9 düzeyine düştü. Bu, perakende kesimindeki beklentilerin bir ölçü bozulduğunu gösteriyor. Lakin endeksin 100’ün üzerinde olması, dalda iyimserliğin hala hakim olduğunu tabir ediyor.

Gemini’ya teşekkürlerle