Altın ve Gümüşte Rekor Fiyatlar Mücevher Ticaretini Kilitledi

Altın ve gümüş fiyatlarının tarihi tepeleri test ettiği bir periyotta, dünyanın 50 farklı ülkesinden 550 mücevher firmasının temsilcileri Antalya’da buluştu. Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) tarafından organize edilen Jewellery Antalya Alım Heyeti tertibine Güney Amerika’dan Orta Doğu’ya, Balkanlar’dan Rusya’ya, Türk Cumhuriyetleri’nden Avrupa ülkelerine kadar geniş bir coğrafyadan toplam bin 350 satın almacı iştirak sağladı.

Dünya Gazetesi’nden Recep Erçin’in haberine nazaran, 4 Ocak’ta başlayan tertibin ana gündem unsurunu, pahalı metal fiyatlarındaki sert yükseliş ve ABD’nin Venezuela’ya yönelik muhtemel askeri atağının piyasalara tesiri oluşturdu. Aktifliğin ikinci günü olan 5 Ocak’ta ise Türk üreticiler ile yabancı alıcılar, fiyatların tarafı konusundaki belirsizlik nedeniyle direkt muahede yapmak yerine, ilerleyen devir siparişleri için tasarım ve model görüşmelerine yük verdi.

Etkinlik kapsamında sorularımızı yanıtlayan Mücevher İhracatçıları Birliği Lideri Burak Yakın ile Lider Yardımcısı Murad Köşker, altın ithalatına uygulanan kotanın yılın ikinci çeyreğinden sonra kaldırılmasının beklendiğini lisana getirdi. Burak Yakın, 2025 yılında mücevher ihracatının 7,9 milyar dolara ulaştığını ve bu fiyatın yüzde 6’lık bir artışa işaret ettiğini söyledi. Yakın, kotanın devam etmesi halinde yurt dışı ile oluşan fiyat farkının ortadan kalkacağını ve bu sayede ihracatın birkaç yıl içinde 12-13 milyar dolar düzeylerine çıkabileceğini belirtti.

Gümüş talebi patladı, üreticiler yetişemiyor

Murad Köşker ise ihracatta fiyat bazında artış yaşanmasına karşın ölçü olarak önemli bir düşüş görüldüğünü, hacmin neredeyse yarıya indiğini tabir etti. Türkiye’nin mücevher bölümünde net ihracatçı pozisyonda olduğunu vurgulayan Yakın, ithalatın ise epey sonlu kaldığını aktardı. Yakın ve Köşker’in paylaştığı bilgilere nazaran, yurt dışından getirilen mücevherlere yüzde 47,5 oranında vergi uygulanıyor. Geçmiş devirde Türkiye’de yaşanan altın arz külfeti nedeniyle, Avrupa ülkelerinden Gümrük Birliği avantajıyla vergisiz yarı mamul eser getirilebiliyordu. Fakat devletin altın takı ithalatına KKDF kapsamında yüzde 6 oranında vergi eklemesiyle bu kanal da kapanmış oldu.

2025 yılı prestijiyle gümüşün ons fiyatı yüzde 146, altının ons fiyatı ise yüzde 64,2 oranında yükseldi. Altına kıyasla çok daha süratli paha kazanan gümüşte talebin seyrini sorduğumuzda Murad Köşker, “Talep de çok arttı. Yetişemiyoruz.

Altın yastık al­tına girerken, birebir paraya da­ha çok alınabildiği için gümüş hacim prestijiyle yastık altına sığmaz o yüzen karyola altına gitti diyebiliriz. Bir kilo gümüş 2 bin 800 dolar. Bir kilo altın ise 150 bin dolar” sözlerini kullandı.

Burak Yakın ise gümüşün ons fiyatının geçmişte 49 dolardan 11 dolara kadar gerilediğini ve bu düzeylerde önemli alımlar yapıldığını hatırlattı. Yakın, “Zamanında uygun fiyattan altın ve gümüş alanlar olunca bu kaynak ülkede kalıyor ve ülke tabiatıyla zenginleşiyor. Ben bu işe başladığımda altının kilosu 7 bin 500 dolardı, artık 150 bin dolar. Yarım kilo altınla Kemer’de yazlık alabilirsin.

Bir kripto paranın 100 bin dolar olduğu ortamda kullanımı olan ve arzı sonlu olan altının onsunun geldiği 4 bin 500 dolar düzeyleri az bile. Spekülasyon olmasın lakin daha üstlere gidebileceğini düşünüyorum. Gümüş ise farklı. 50-70 dolar ortası çok süratli hareket yaptı. 75 dolar olan gümüşe benim elim gitmez” değerlendirmesinde bulundu.

Rekor metal fiyatları mücevher ihracatını şekillendiriyor

Bu noktada kelama giren Köşker, gümüş fiyatlarında hâlâ üst taraflı bir potansiyel olduğunu düşündüklerini belirtti.

Türkiye’nin altın konusunda güçlü bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Burak Yakın, TL mevduatlarına verilen faiz gibisi bir uygulamanın altın mevduatları için de hayata geçirilmesini önerdi. Bu türlü bir sistemle vatandaşların yastık altındaki altınlarını istekli formda iktisada kazandırabileceğini savunan Yakın, ziynet eşyası dışında yastık altında en az 2 bin 500 ton altın bulunduğunu iddia ettiklerini söyledi. Yakın, “Bu ülkede kimsenin varlığı bankada kalmaz. Garanti altındadır. Altın için ayrıyeten Merkez Bankası garantisi de verilebilir. Vatandaşın gönlü rahat olur. 3 gram yerine 10-15 gram nema verilse yastık altındaki altının çıkacağını düşünüyorum” dedi.

Kota öncesi devirde Türkiye’nin mücevher ihracatında İtalya’yı geride bıraktığını anımsatan Yakın, bölümün birkaç makûs örnek yüzünden cezalandırılmaması gerektiğini vurguladı. Evvelce yurt dışından alınan altının bir gün içinde getirilip işlendiğini, siparişlerin en geç iki haftada teslim edildiğini belirten Yakın, bugün ise çok sayıda prosedürle karşı karşıya kalındığını söz etti. Yakın, Türkiye’nin altın talebi yüksek ülkelere coğrafik olarak çok yakın olduğunu fakat kota nedeniyle oluşan fiyat farkının kesimi zorladığını lisana getirdi. Türkiye’de kilo fiyatı 147 bin 500 dolar olan altının Dubai’de 140 bin dolar düzeyinde satıldığını belirten Yakın, bu nedenle üreticilerin yurt dışına yöneldiğini, hatta atölyelerini Mısır’a taşıyanların olduğunu aktardı. Ayrıyeten 15 bin dolar üzerindeki ziynet eşyalarının ferdî kullanımda dahi beyan zorunluluğuna tabi olduğunu ve kontrollerin artırıldığını söyledi.

Murad Köşker, Değerli Metal Takip Sistemi’nin devreye girmesiyle birlikte, ferdî süreçlerin de kayıt altına alınacağını söz etti. Sistemin 4-5 ay içinde büsbütün etkin hale geleceğini belirten Köşker, “Ayşe teyze geldi altınını verdi. TC numarası ile şu kadar altın teslim etmiştir diye kaydedilecek. Artık altında fatura olayı gerçekleşecek. Alan da veren de resmi olacak. Biz kesim olarak bundan yanayız” dedi.

Antalya’daki tertipte sorularımızı yanıtlayan İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık ise kota uygulamasının bölüme önemli ziyan verdiğini belirterek, Kuyumcukent’te faaliyet gösteren işletmelerin yüzde 30-40’ının kapandığını söyledi. Atayık, “Kuyumculuğun katma bedeli çok yüksek. Bir kilo altında 3 bin 500-7 bin dolara kadar katma kıymet var. 40 bin kuyumcu 350 bin istihdam, 6 bin üretici var diyorduk.

İhracatta 30 yılda kazandığımız müşteriyi bir yılda kaybettik. Kuyumcu olarak altına muhasebesi istiyoruz. Evvelce bir düğün için incili kolyeleri 70-80 gram yaparken bugün 7 grama düştü. Kolye set alınırdı artık gram altın alınıyor. Üreticiye ise hiçbir yararı yok. Darphane 60-65 ton eser basmış. Yastık altına giden gram, çeyrek. Cari açığı biz artırmıyoruz. Telefon alıyorsun 2 senede ömrü bitiyor. Altın hiçbir biçimde kıymeti düşmüyor. Anneler evvelden halı alırdı. Evlenince çeyiz olurdu. Altınlar da çocuğu evlenirken bozduruyor, iktisadın içine dönüyor.”