AB’den Rus Enerjisine Yeni Darbe: Yaptırımlar Türkiye’yi de Etkileyebilir

Avrupa Birliği (AB), Rusya’ya yönelik şimdiye kadarki en sert yaptırım paketini açıklayarak, sırf Rus güç şirketlerini değil, Rus petrol ticaretine dolaylı yoldan katkıda bulunan üçüncü ülke şirketlerini de maksat alıyor. Yeni yaptırımların, Türkiye üzere AB dışındaki ülkeler üzerinde değerli ekonomik tesirler yaratması bekleniyor.

“Üçüncü Ülkelere” Sert Bildiri: Çin ve Hindistan Hedefte

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, cuma günü yaptığı açıklamada AB’nin yeni yaptırımlarının “üçüncü ülke” aktörlerini maksat alacağını belirtti. Bu kapsamda Çin, Hindistan ve Körfez ülkelerinden rafineriler, petrol tüccarları ve petrokimya şirketleri listede yer alıyor.

Von der Leyen’in açıklaması şöyle:

Gizli bilgilere sahip kaynaklara nazaran, yaklaşık 12 Çinli ve birkaç Hintli şirket yaptırım listesine alındı.

Trump Bastırdı, Brüksel Dinledi

Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’yı Rus güç ticaretine karşı daha kararlı adımlar atmaya çağırmasından yalnızca birkaç gün sonra geldi. Trump, Avrupa’dan “ikincil yaptırımlar” uygulamasını istemişti. Brüksel idaresi, ABD’nin baskısına karşılık vererek Rus petrolünü dolaylı yollardan alan ülkelere yönelik yaptırımları hızlandırdı.

Hedefte Türkiye mi Var?

Yeni yaptırımlar Türkiye’yi direkt maksat almasa da, bilhassa Türk rafinerilerinin rolü ve Türkiye’nin güç merkezi durumu nedeniyle kıymetli sonuçlar doğurabilir.

AB’nin Temmuz 2025’te kabul ettiği 18. yaptırım paketi, bilhassa Türkiye’nin Rus ham petrolünü rafine edip AB ve G7 ülkelerine ihraç etmesine yönelik uygulamaları sınırlamayı hedefliyor.

1. Rafineri Boşluğu Kapatılıyor

21 Ocak 2026’dan itibaren AB’ye petrol eseri ithal eden şirketlerin, bu eserlerin Rus menşeli ham petrolden üretilmediğine dair evraklı delil sunması gerekecek.

Bu durum, 2024’te Rus ham petrolünü kullanarak Avrupa’ya eser satan Türk rafinerilerinin iş modelini zora sokabilir. Güç ve Pak Hava Araştırmaları Merkezi (CREA) bilgilerine nazaran, bu ticaret Rusya’ya değerli ölçüde vergi geliri sağlıyordu.

2. Ham Petrol Fiyat Tavanı Düşürüldü

AB, Rus ham petrolü için uygulanan fiyat tavanını varil başına 60 dolardan 47,60 dolara indirdi. Bu, Rusya’nın gelirlerini azaltmayı hedefleyen yeni bir atak. Türkiye, bu tavan fiyatı tanımıyor olsa da, Rus petrolünü indirimli alma avantajı riske girebilir.

Türkiye’nin bu avantajı sürdürmesi, alternatif nakliye ve sigorta sistemlerine güvenip güvenemeyeceğine bağlı olacak.

3. Türkiye’nin Güç Koridoru Rolü

Türkiye, TürkAkım ve Mavi Akım boru sınırları ile Rus doğal gazının Avrupa’ya geçişinde kritik bir rol oynuyor. AB, şimdi Rus doğal gazına tam bir yasak getirmedi. Lakin bu rol, AB’nin güç çeşitlendirme eforlarına bağlı olarak vakitle zayıflayabilir.

560’dan Fazla Gölge Tanker Listede

Yeni yaptırım paketiyle birlikte, AB’nin kara listesine 118 yeni petrol tankeri daha eklendi. Bu gemiler, “gölge filo” olarak bilinen ve Rus petrolünü gizlice taşıyan yapının kesimi. Toplamda 560’tan fazla gemi artık AB’nin yaptırım listesinde.

Rosneft ve Gazprom Neft üzere Rusya’nın önde gelen güç şirketleri de büsbütün AB ile iş yapmaktan men edildi.

LNG Yasağı 2027’ye Çekildi

AB ayrıyeten, daha evvel 2028 olarak planlanan Rus sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalat yasağını da 2027 başına çekti. Bu, Rusya’nın gelir kaynaklarını amaç alan bir öbür erken atılım olarak dikkat çekiyor.

Avrupa Tesirini Biliyor lakin Geri Adım Atmıyor

Von der Leyen ve AB önderleri, bu yaptırımların global güç piyasasını sarsabileceğini kabul ediyor. Lakin Avrupa, bu riski “yönetilebilir” olarak kıymetlendiriyor.

WTO datalarına nazaran, Rusya tüm OECD ülkeleri içinde global tedarik zincirine en az entegre olan ülke. Bu nedenle üretim ağları üzerinde geniş çaplı bir şok beklenmiyor.

Sonuç: Türkiye Dikkatli Olmalı

Türkiye’nin Rus güç ticaretindeki merkezi rolü, yeni AB yaptırımlarından önemli biçimde etkilenebilir. Hem rafineri faaliyetleri hem de doğal gaz geçişindeki stratejik durum, Avrupa’nın güç siyasetindeki değişimle tekrar şekillenebilir.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]