AB, Rus gazına son noktayı koymaya hazırlanıyor

Avrupa Birliği, Rusya ile doğal gaz alanında kalan son ilişkilerini da koparmak için yeni bir strateji hazırlığında. Salı günü açıklanması beklenen yol haritası, Rus gazına olan bağımlılığı büsbütün sona erdirmeyi hedefliyor. Fakat yaptırımlar olmaksızın mevcut mukavelelerden çıkışın kolay olmayacağı tabir ediliyor.

Gazın %19’u Hâlâ Rusya’dan Geliyor

Her ne kadar AB ülkeleri son iki yılda Rus gazına bağımlılığı önemli ölçüde azaltsa da, Avrupa’ya gelen gazın yaklaşık yüzde 19’u hâlâ TürkAkım boru hattı ve LNG sevkiyatları üzerinden Rusya’dan sağlanıyor. AB’nin bağlayıcı olmayan gayesi, 2027 yılına kadar tüm Rus fosil yakıt ithalatını sona erdirmek tarafında.

Sözleşmelerden Çıkışta Hukuksal Engeller

Komisyonun yeni planı, Avrupalı güç şirketlerine Rus gazı kontratlarından mücbir sebep gerekçesiyle ceza ödemeden çıkma hakkı tanımayı araştırıyor. Birebir vakitte şirketlerin yeni Rus gazı mukaveleleri yapmalarını yasaklayacak yasal düzenlemeler de gündemde.

Ancak hukukçular ve güç analistleri, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgaliyle başlayan sürecin üzerinden uzun vakit geçtiğini hatırlatarak, bu basamakta “mücbir sebep” savunmasının hukuken zayıf kalabileceğine dikkat çekiyor.

Siyasi Maksat Net, Lakin Hukuksal Yer Kırılgan

AB, siyasi olarak Rusya ile güç bağlarını büsbütün koparma kararlılığını sürdürüyor. Lakin yaptırımlar yerine şirketlerin tek tek kontratlardan çıkmasına dayalı bir yaklaşımın, uygulamada çok sayıda dava ve tazminat riski barındırdığı vurgulanıyor.

Yetkililere nazaran, yol haritası hem AB içindeki güç arz güvenliğini müdafaayı hem de üye ülkeleri ortak bir tavırda buluşturmayı amaçlıyor.