Çetin Ünsalan: İmalı davranma
Memleketin iktisadı bile manidar davranıyor. Hiçbir sıkıntının açık açıl konuşulmadığı, bu nedenle de ya U dönüşlerinin ya da yanlış anlamaların hakim olduğu, laf sokmak ya da imalı konuşmanın üslup zannedildiği bir coğrafyada iktisatta de bundan arî olacak değil ya.
O da son derece imalı hareketlerde bulunuyor. Güya bize açık açık bir şeyi söylemeye utanıyor da, imalı davranışlarını çözmemizi bekliyor. Ben demiyorum. Merkez Bankası Para Siyaseti Kurulu’nun toplantı özeti diyor.
Mesele mahalle muhabbetine mi döndü, çekirdeği alıp kapı önüne mi oturmalıyım bilmiyorum ancak son yayınlanan toplantı tutanaklarında yer alan bilgiler beşere ‘siz nerede yaşıyorsunuz’ dedirtiyor. Zira biraz çarşı pazara çıkan, sokakta dolaşan herkesin bilebileceği mevzuları, ekonomik kıymetlendirme üzere önümüze koyuyorlar.
Önce imalı vurgusunu paylaşalım. Diyor ki tutanaklarda: ‘…son çeyreğe ait göstergeler talep şartlarının dezenflasyon sürecine verdiği dayanağın azalmasına rağmen sürdüğünü ima etmektedir.”
Ayrıca yeniden tutanaklarda tüketici enflasyonunun besin öncülüğünde arttığına, ana eğilimdeki artışın da sonlu kaldığına işaret ettiği vurgulanıyor. Koca bir şuranın buna şaşırmasına mı, şaşıranların şaşırmasına şaşırmalıyım bilemedim
İnsanların gelirlerindeki güdükleşme, birkaç kalem dışında mecbur kalmadıkça harcama yapmalarının imkanının kalmadığına, artan besin fiyatlarında bile gramajlar düşerken, en az esere daha fazla ödemek zorunda kaldıklarına ait mevzulardan hiç mi haberleri yok?
Geçenlerde bir emeklinin kombisi bozuluyor ve tamir için istenen para 8 bin TL. Serzenişte bulunuyor. 20 bin TL ortalama fiyatın olduğu bir ülkede bu nasıl ödenecek?
Zaten olağan dışı hiçbir sarfiyatı harcama yetkinliği olmadığı TÜİK’in hane halkı araştırmalarında bile ortaya çıkıyor. Bunun için de emekli olunmasını bırakın, çalışan için bile tahammül edilemez bir durumdan kelam ediyoruz.
Elbette insanların hayatta kalmak için besin tüketmesi gerekiyor. Neredeyse gelirlerin içindeki sarfiyatlar hissesi yüklü hale gelen besinden diğer enflasyon yaratacak bir öge kalmadı ki: Tahminen buna kira ve ulaştırmayı da ekleyebiliriz.
Fakat başkalarına kaynak kalmadığı için harcamanın kısılmasını dezenflasyon sürecine takviye iması diye algılamak ya problemleri görmezden gelmek ya da ayakta uyumak manasına geliyor. Bu yaklaşım ülkedeki iktisat değerlendirmede bulunmasını, anketler üzerinden beklentileri yorumlaması ise farklı bir dram.
Ortada ima etme falan kalmadı. Bildiğiniz insanların satın alma güçleri çöktü. Üzerine bir de ödenmesi gereken banka borçlarını koyarsanız, zati insani düzeyde yaşayabilecek kadar bir tüketim yapmaya mecallerinin kalmadığı bu kadar açıkken, hala tüketimsizlikten doğan bir dezenflasyon telaffuzuna atıfta bulunmak nedir?
Ülkede bildiğiniz kimsenin geliri, masrafını karşılamaya yetmiyor. Yoksulluğu aşıp, mahrumluk evresine geçilmiş, siz hale sayı peşinde koşuyorsunuz.
[email protected]
