Wall Street Kaygılı: Yeni Fed Başkanı Trump’a Rağmen Bağımsız Kalacak mı?
Özet:
ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed üzerindeki baskısı artarken, Wall Street yeni atanacak Fed liderinin vazifeye geldikten sonra siyasi değil bilgiye dayalı hareket edeceği beklentisine tutunuyor. Bankacılar, kısa vadede daha güvercin bir para siyaseti riskini kabul ederken, Fed’in kurumsal bağımsızlığının korunmasının piyasa istikrarı için hayati olduğunu vurguluyor.
Trump’ın Şikâyeti, Piyasaların Umudu
ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada Fed liderlerini atamakla ilgili temel problemini açıkça lisana getirdi: “Göreve gelince değişiyorlar.” Wall Street için tam da bu “değişim”, umut kaynağı.
Trump idaresinin Fed’e yönelik çok boyutlu baskısı — Lider Jay Powell ve Guvernör Lisa Cook hakkında yürütülen soruşturmalar dahil — global finans etraflarında tasayla izleniyor. Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu sırasında Reuters’a konuşan birtakım global banka yöneticileri, daha az bağımsız bir Fed senaryosunun iktisat, enflasyon ve banka bilançoları üzerindeki tesirlerini masaya yatırdıklarını söylüyor.
Beklenti: Güvercin Başlangıç, Datayla Fren
Bankacıların ortak değerlendirmesi şu yönde: Yeni Fed başkanı göreve başlarken faizleri düşürmeye daha yatkın olabilir. Bu durum, enflasyonun ve uzun vadeli faizlerin yükselme ihtimalini artırır.
Ancak beklenti, koltuğa oturduktan sonra liderin sert ekonomik bilgilerle yüzleşeceği ve siyasi baskıdan fazla bilgi odaklı karar almaya yöneleceği istikametinde.
Küresel bir bankanın üst seviye yöneticisi, yeni Fed idaresinin enflasyonun birinci sinyallerine karşı daha yavaş reaksiyon verebileceğini, fakat “yangına akaryakıt dökecek” ölçüde agresif faiz indirimlerine gitmeyeceğini söyledi.
Başka bir büyük ABD bankasının yöneticisi ise Trump’ın “göreve gelince değişiyorlar” kelamını, yeni lidere “bağımsız olma izni” olarak okuduklarını tabir etti.
Bu Görüş Yayılıyor
Bu yaklaşım, piyasalarda giderek daha geniş kabul görüyor. Macquarie Group Baş Ekonomisti David Doyle, Fed’in bu haftaki toplantısı öncesinde yayımladığı notta, yeni liderin para siyasetini daha güvercin bir tarafa çekme ihtimaline dikkat çekti.
Ancak Doyle’a nazaran bu risk, vazifeye gelindikten sonra teşviklerin değişmesiyle sınırlanabilir:
Fed Bağımsızlığı: İktisat ve Piyasalar İçin Kritik
Fed’in siyasi baskılardan bağımsız kalabilmesi, sırf teknik bir prensip değil; piyasa itimadı ve ekonomik istikrarın temel desteği olarak görülüyor. Dataya dayalı ve bağımsız bir merkez bankası, yatırımcı nezdinde güvenilirlik sağlarken, denetimden çıkan enflasyonun da en kıymetli sigortası kabul ediliyor.
JPMorgan CEO’su Jamie Dimon ve Bank of America CEO’su Brian Moynihan dahil olmak üzere Wall Street’in önde gelen isimleri, Trump idaresinin son adımlarının Fed bağımsızlığını zayıflatabileceği ikazında bulundu.
Bu tartışmaların merkezinde, Powell’ın bu ay başında yaptığı açıklama yer alıyor. Powell, geçen yaz Fed binasıyla ilgili Kongre’de verdiği tabir nedeniyle Adalet Bakanlığı’nın kendisini cezai soruşturmayla tehdit ettiğini söyledi ve bunu “Fed üzerinde daha fazla nüfuz kurma girişimi” olarak niteledi.
Piyasalar Reaksiyon Veriyor
Trump’ın, Powell’ın misyon mühleti Mayıs ayında dolmadan önce yeni Fed başkanı adayını açıklaması bekleniyor. Fed bağımsızlığına dair tasalar, piyasa fiyatlamalarına da yansımaya başladı. Birtakım analistler, doların son devirdeki zayıflığını bu belirsizlikle ilişkilendiriyor.
Trump Ortodoksiye Meydan Okuyor
Bankacıların iyimserliğinin temelinde, Trump idaresi yetkililerinin verdikleri garantilerden öbür net bir destek olmadığı da kabul ediliyor.
Ancak idare, klasik para siyaseti yaklaşımını açıkça sorguluyor. Davos’ta konuşan ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, ekonominin güçlü olduğu devirlerde faiz artırıp zayıfladığında düşürmenin “vasatlığı tanımladığını” söyledi.
Fed’in yedi kişilik yönetim kurulu, lider tarafından atanıyor ve Senato onayının akabinde 14 yıllık kademeli vazife müddetleriyle çalışıyor.
Bankalar Berbat Senaryoya Karşı Hazırlıklı
Her ne kadar Wall Street, yeni Fed liderinin kritik anlarda bağımsız davranacağına inanmak istese de, bankalar risk senaryolarını göz gerisi etmiyor.
Bazı bankalar, stagflasyon, resesyon ya da yüksek büyüme–yüksek enflasyon senaryolarını içeren gerilim testleri uyguluyor. Daha az bağımsız bir Fed’in, stagflasyon riskini artırabileceği değerlendirmesi öne çıkıyor.
Bir banka yöneticisi, faiz riskinin hedge araçlarıyla yönetilebileceğini, lakin gevşek para siyasetine eğilimli bir Fed liderinin yüksek enflasyon senaryosunun mümkünlüğünü artırdığını söyledi.
Bir öteki banka ise son beş yılda bilançosundaki faiz riskini değerli ölçüde azalttığını, portföylerini kısa müddette 100 baz puanlık faiz dalgalanmalarına sağlam hale getirecek formda test ettiklerini aktardı.
Bu testler, COVID-19 üzere inanılmaz şokların yanı sıra, Trump’ın Grönland’ı güç kullanarak alma üzere uç senaryoları bile kapsıyor.
Kaynak: Reuters
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik fiyatlıdır. Şartları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
