Allianz Trade Raporu: Dünya Ticaretinde Borç Tahsilatı Riski Artıyor, Türkiye’de ‘Yüksek’ Seviyede
Allianz Trade tarafından yayımlanan Tahsilat Zorluğu Skoru ve Derecelendirmesi Raporu’na nazaran, giderek parçalanan global iktisat ortamında, ticari alacakların neredeyse yarısında tahsilat riski “çok yüksek” yahut “ciddi” düzeylerde bulunuyor. Raporda, ihracatçılar için alacak tahsilatının en sıkıntı olduğu ülkeler olarak Suudi Arabistan, Meksika ve Birleşik Arap Emirlikleri öne çıkıyor. Milletlerarası ticari alacakların 1,1 trilyon doları, “Çok Yüksek” yahut “Ciddi” risk taşıyan ülkelerde yer alıyor. Türkiye özelinde ise; ‘uluslararası tahsilat zorlukları’ son dört yılda azalmasına karşın hâlâ “yüksek” düzeyde bedellendiriliyor.
Allianz Trade’in Tahsilat Zorluğu Skoru ve Derecelendirmesi Raporu’nun dördüncü baskısı, global GSYİH ve ticaretin yüzde 90’ını temsil eden 52 ülke iktisadında şirketlerin alacaklarını tahsil etme kolaylığı yahut zorluğu hakkında kapsamlı bir tahlil sunuyor. Ticari alacak sigortası alanında dünya lideri olan Allianz Trade’e nazaran, global tahsilat zorluğu 100 üzerinden 47,2 puanla “yüksek” düzeye ulaşmış durumda.
Türkiye’de memleketler arası tahsilat süreçlerinde son dört yılda düzgünleşme gözlemlendi
2022 yılında borç tahsilatının en güç olduğu ülkeler ortasında 13. sırada bulunan Türkiye, 2026 değerlendirmesinde 52 ülke ortasında 27. sıraya yükseldi. 2022’de milletlerarası tahsilat zorluğu “çok yüksek” olarak bedellendirilen Türkiye’de, son dört yılda mahkeme süreçleri ve iflas düzenlemelerindeki iyileştirmeler sayesinde bu zorluk düzeyi “yüksek” olarak değişti. Türkiye’de milletlerarası tahsilatta en kıymetli meseleler ortasında uzun alacak vadeleri ve ödemelere ait zahmetler öne çıkıyor. Türk şirketlerin en çok ihracat yaptığı ülkeler ortasında alacaklarını en sıkıntı tahsil ettikleri ülkeler ise Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin olarak sıralanıyor.
Küresel tahsilat zorluğu az da olsa düşüyor, fakat borç tahsilatı hâlâ şirketler için temel bir sorun
Rapor, tahsilat zorluğunu dört kategoriye ayırıyor: 40’ın altında “Belirgin”, 40–50 ortası “Yüksek”, 50–60 ortası “Çok Yüksek” ve 60 üzeri “Ciddi”. Global ortalamanın 47,2 olduğu raporda, 2022’deki 49 puan ile kıyaslandığında küçük bir düşüş gözlemleniyor. Risk dağılımında da daralma yaşanmış durumda: “ciddi” düzeydeki ülkelerin oranı 2022’deki yüzde 16’dan yüzde 15’e düşerken, “çok yüksek” düzeydeki ülke oranı 2022’deki yüzde 29’dan yüzde 21’e geriledi. Bununla birlikte, “yüksek” ve “belirgin” düzeydeki ülkelerin oranında artış gözleniyor. Raporda ayrıyeten, global çapta ticari iflasların yüksek seyretmesi, değişen ticaret akışları, müdafaacı siyasetler, jeopolitik tansiyonlar ve artan dijital riskler nedeniyle, alacak tahsilatının şirketler, bilhassa ihracatçılar için giderek zorlaştığına dikkat çekiliyor.
Yerel ödeme uygulamaları, mahkeme süreçleri ve iflas düzenlemeleri açısından, Almanya, Hollanda ve Portekiz’in memleketler arası borçların tahsilinde en kolay ülkeler olduğu, Suudi Arabistan, Meksika ve BAE’nin ise en güçlü ülkeler ortasında yer aldığı belirtiliyor.
Allianz Trade Küme Alacak ve Tahsilat Müdürü Pascal Personne bu durumu şöyle açıklıyor: “Uluslararası borç tahsilatı, Suudi Arabistan’da Almanya’ya nazaran neredeyse üç kat daha zor… Fakat, memleketler arası tahsilat açısından Almanya’da da hiç zorluk olmadığı söylenemez. Bu bağlamda, gelişmiş ekonomiler ile gelişmekte olan pazarlar ortasında hâlâ fark olsa da bilhassa de Asya’da bu fark vakitle giderek azalıyor. Birçok gelişmiş iktisatta “belirgin” bir seviyede tahsilat zorluğu var. Tahsilatın ortalama olarak en sıkıntı olduğu iki bölge ise Orta Doğu ve Afrika.”
Yeni Jenerasyon Ticaret Merkezlerinde iş yapmak daha dikkatli planlama gerektiriyor
Raporda, global ticaret sisteminde yaşanan yapısal değişimlerle birlikte yeni ticaret merkezlerinin ve üretim bölgelerinin değer kazandığı vurgulanıyor. Bu pazarlar cazip fırsatlar sunmasına karşın, ihracat yapan şirketler için mevcut ülke risklerine ek olarak alacak tahsilatı zorlukları da devam ediyor. Allianz Trade İflas Araştırmaları Baş Analisti Maxime Lemerle, jeopolitik gelişmeler, korumacılık siyasetleri ve iklim değişikliğinin tesirleriyle bölünmüş bir dünyada, global ticaretin kendine yeni yollar oluşturduğunu belirtiyor.
