BETAM/Sahibinden.com ‘Otomobil Piyasası Görünümü’ Raporu: Otomobil piyasasında yıl sonu canlılığı…
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) tarafından sahibinden.com’da yayınlanan ilanlardan hareketle hazırlanan ve ikinci el araba piyasasının genel durumunu tahlil eden “Otomobil Piyasası Görünümü” raporu yayımlandı.
Aralık ayı bilgileri incelenerek hazırlanan rapora nazaran; araba talep endeksi hem bir evvelki aya hem de geçen yılın tıpkı ayına kıyasla yüzde 10 oranında arttı. Araba piyasasında canlılık göstergesi olarak kullanılan satılık araba ilanlarının ne kadar müddet yayında kaldıklarını gösteren kapatılan ilan yaşı ise bir evvelki aya kıyasla 0,9 gün uzayarak 21,6 gün oldu.
Reel fiyatlarda düşüş devam ediyor
Enflasyon tesirinden arındırılmış (reel) fiyatlarda yıllık düşüş sürerken cari fiyatlarda artış devam etti. Ortalama satılık araba cari fiyatı, geçen yılın aralık ayına nazaran yüzde 22 yükselerek 1 milyon 108 bin TL’ye ulaştı. Birebir periyotta gerçek fiyatlar yüzde 6,8 gerilerken bir evvelki aya kıyasla yüzde 0,3 oranında azalış kaydedildi.
Şekil 1: Ortalama araba gerçek fiyatı (2020 Ocak=100) (Sol panel), ortalama araba gerçek fiyatının yıllık değişimi (%) (Sağ panel)
Kaynak: sahibinden.com, Betam
Fiyat değişiminde önder B sınıfı oldu
Araç sınıflarına nazaran fiyat değişimleri incelendiğinde tüm segmentlerde yıllık artış kaydedildi. En yüksek artış yüzde 26,6 ile B sınıfında görülürken C ve D sınıfları yüzde 25,4 ile onu izledi. En sonlu artış ise yüzde 22,7 ile E sınıfında gerçekleşti. Ortalama fiyatlar B sınıfında 738 bin 796 TL, C sınıfında 984 bin 149 TL, D sınıfında 1 milyon 420 bin TL ve E sınıfında 2 milyon 292 bin TL düzeyinde oluştu.
Şekil 2: Araç sınıfına nazaran ortalama araba fiyatı (TL) (Sol panel), araç sınıfına nazaran ortalama araba fiyatının yıllık değişimi (%) (Sağ panel)
Kaynak: sahibinden.com, Betam
Genç araçlarda fiyat artışı istikrarlı seyrediyor
Model yılına nazaran fiyat hareketlerinin de incelendiği raporda, eski model araç kümesinde (2004-2018) en yüksek yıllık artış yüzde 15,7 ile 2014-2018 aralığında görüldü. En düşük artış ise yüzde 6,9 ile 2004-2008 kümesinde kaydedildi. Genç araç kümesinde 2019 modeller yüzde 17’lik yıllık artışla öne çıkarken ikinci el piyasasının en yeni segmenti olan 2024 model araçların ortalama fiyatı, bir evvelki aya kıyasla yüzde 0,5 düşerek 2 milyon 13 bin TL’ye geriledi.
Şekil 3: Yaş kümelerine nazaran ortalama araba fiyatı (TL) (Sol panel), yaş kümelerine nazaran ortalama araba fiyatının yıllık değişimi (%) (Sağ panel)
Kaynak: sahibinden.com, Betam
En yüksek fiyat artış akaryakıtlı araçlarda
Yakıt tiplerine nazaran yapılan değerlendirmede, ortalama araba fiyatı bir evvelki yılın tıpkı ayına kıyasla tüm yakıt cinslerinde yükselmiştir. En yüksek yıllık artış yüzde 19,5 ile akaryakıtlı araçlarda kaydedilirken akaryakıt & LPG kümesinde yüzde 18,3, dizel araçlarda yüzde 18,7, hibritlerde ise yüzde 15,9 artış yaşandı. Elektrikli arabalar yüzde 7,2 ile en sonlu artışı gösteren küme oldu. Ortalama fiyatlar; akaryakıtlı araçlarda 1 milyon 341 bin TL, akaryakıt & LPG’de 596 bin 782 TL, dizelde 1 milyon 85 bin TL, hibritte 2 milyon 381 bin TL ve elektrikli araçlarda 3 milyon 520 bin TL olarak gerçekleşti.
Şekil 4: Yakıt çeşidine nazaran ortalama araba fiyatı (TL) (Sol panel), yakıt tipine nazaran ortalama araba fiyatının yıllık değişimi (%) (Sağ panel)
Kaynak: sahibinden.com, Betam
Talep endeksi yükseliyor
Otomobil piyasasındaki arz ve talep istikrarı incelendiğinde, aralık ayında canlanma dikkat çekti. Araba talep endeksi hem bir evvelki aya hem de geçen yılın tıpkı ayına kıyasla yüzde 10 arttı. Satılık araba ilan sayısı bir evvelki aya nazaran yüzde 1,2 artarken satılan araba sayısı yüzde 20,1 oranında bariz bir artış gösterdi. Bu gelişmelere bağlı olarak satılan araba sayısının satılık ilan sayısına oranı 4 puan yükselerek yüzde 25,2 düzeyine çıktı.
Şekil 5: Satılan araba sayısının satılık araba ilan sayısına oranı (%) (Sol panel), satılan ve satılık araba sayısı (Sağ panel)
Kaynak: sahibinden.com, Betam
