SABAH Analizi: Jeopolitik gerilim ve Japonya şoku: Küresel piyasalarda alarm zilleri çalıyor 

Grönland tansiyonu had safhada

ABD Başkanı Trump, ulusal ve global güvenlik için Grönland’ın kritik ehemmiyette olduğunu savunarak geri adım atmayacağını net bir halde ortaya koydu. NATO üyesi Danimarka’ya ilişkin adayı almak için her yolu deneyeceğini ima eden Trump, gerekirse sıkıntı kullanmaktan da çekinmeyeceğini söyledi! Toplumsal medyada paylaştığı sızdırılmış iletiler ve yapay zekâ görselleriyle desteklenmiş elinde ABD bayrağı eşliğinde Grönland fotoğrafları, NATO müttefiklerinin sert reaksiyonuna neden oldu. AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, Avrupa’nın artık ABD’ye bu kadar bağımlı olmaması gerektiğini, yeni bir “bağımsız Avrupa” vaktinin geldiğini vurgularken, Danimarka Başbakanı Frederiksen “Grönland’ı asla vermeyiz” diye rest çekti. Fransa Cumhurbaşkanı Macron “zorbalığa boyun eğmeyeceğiz” dedi.

Moralleri bozan ikinci gelişme:  Japon tahvillerinde deprem

Restleşmelerin piyasaları da sert bir formda etkilediğini görüyoruz. Bir tarafta jeopolitik telaşlar ve ticaret savaşları yine gündeme gelirken, öteki tarafta ise uzun bir müddettir telaş ile takip ettiğimiz Japon devlet tahvillerinde ise âdeta ‘deprem’ yaşanıyor. Dün sabah bültenimizde belirttiğimiz üzere, 10 yıl vadeli Japon tahvili getirisi son 27 yılın doruğuna yükselirken, 40 yıl vadeli (uzun) tahvillerde ise ‘gemi’ keşfedilmemiş sulara yönelerek rekor kırdı. Bu tabloda, Başbakan Takaichi’nin almış olduğu erken seçim kararı ve genişletilmiş mali harcama beklentileriyle kamu maliyesine yönelik dertler tesirli oldu.

Tahvil paniği öbür ülkelere “bulaştı”

Tahvil faizleri cephesinde dün her ne kadar Japon tahvilleri sert bir yükseliş kaydetse de, jeopolitik risklerin gölgesinde artacak savunma harcamalarını fiyatlayan Amerikan, Alman ile İngiliz uzun vadeli tahvil getirileri de değerli ölçüde artış gösterdi. Her ne kadar Trump, Dünya Ekonomik Forumu’nda Avrupa önderleriyle görüşeceğini ve “herkesin memnun olacağı bir çözüm” bulabileceklerini söylese de, finansal piyasaların önemli mânâda riskten kaçınma eğilimine girdiğini görüyoruz. Ticaret savaşı korkusu kapıyı bir sefer daha çalarken, NATO’nun geleceği bile sorgulanır hâle geldi.

Günün modası:  “ABD’de ne malın varsa sat”

ABD’nin Avrupa’ya yönelik yeni tarife tehditleri, dün bültenimizin manşetini süsleyen “ABD’yi sat” telaffuzunun daha da taban kazanmasına neden oldu. Bunun da en bariz örneğini dün yaşanan gelişmelerden sonra Danimarka’nın en büyük emeklilik fonu AkademikerPension, ABD-Danimarka ilgilerinde Grönland üzerinden artan siyasi tansiyonu münasebet göstererek ABD Hazine tahvillerinde yeni alım yapmayacağını açıkladı. Fon, kararın bir satış atağı olmadığını, lakin yükselen jeopolitik ve yönetişim riskleri nedeniyle portföy tercihini gözden geçirdiğini vurguladı. Açıklama, global piyasalarda tekrar gündeme gelen “ABD’yi sat” temasının kurumsal yatırımcılar cephesindeki birinci somut sinyallerinden biri olarak bedellendiriliyor. Kıta Avrupası, ABD tahvillerinin yaklaşık %40’ına (13,6 trilyon dolar) sahip olduğunu göz gerisi etmeyelim. Bu büyüklükte bir varlığın kısa müddette elden çıkarılması mümkün olmasa da, yeni alımların durması bile ABD tahvil faizleri ve borçlanma maliyetleri üzerinde vakitle üst istikametli baskı yaratabileceğini unutmamak gerekiyor.

Yaşananlar ani bir kırılmadan çok, ABD varlıklarına yönelik risk algısının kurumsal yatırımcılar nezdinde kalıcı biçimde sorgulanmaya başladığı bir sürece işaret ettiği görüşümüzü destekliyor. Her ne kadar hava karamsar olsa da, finansal piyasalarda kaygı edilen ölçüde büyük bir bozulma mümkünlüğünü ise şimdilik cılız bir ihtimal olarak görüyoruz.

Wall Street’te satışlar sürebilir, altın ve gümüşün önü açık

Bu baş karışıklığı ve belirsizlik ortamında, Trump siyasetlerinin tetiklediği kaos ortamına paralel ABD finansal varlıklarının da negatif mânâda ayrışmaya devam etmesini bekliyoruz. ABD Dolarındaki zayıf tablo başta değerli metaller olmak üzere fizikî emtia fiyatlarını üste taşımaya devam edeceğini düşünüyoruz. Bu sabah inançlı limanlara akın eden yatırımcılara paralel altının ons fiyatını 4,865 dolar ile yeni bir rekor kırdı.

Dün teknik mânâda ön plana çıkardığımız 95-96 dolar gayesini 95,87 dolar ile test eden gümüş, dün akşamdan bu yana biraz da teknik maksadın gerçekleşmesine paralel yorgunluk emareleri göstererek 94-95 dolar düzeylerine geri çekildi. Gümüşte yükseliş isteğinin bittiğini savunacak noktada olmasak da, bugün gün içinde gümüş özelinde taşıdığımız uzun konumları gözden geçireceğiz.

Bitcoin’de iyimserliğimiz azaldı

Altın durumlarımızı bir mühlet daha muhafaza noktasında rastgele bir tereddütümüz olmasa da, bitcoin cephesine yönelik heyecanımızı ise şimdilik soğutmaya karar verdik. Yatırımcıların mevcut ekosistemde inançlı liman olarak değerli metaller sığınmasına paralel, bitcoinin daha aşağı düzeyleri test edebileceğini düşünmeye başladık. Uzun bir müddettir 87-88 bin dolar düzeylerinde bir türlü kalıcı bir halde uzaklaşamayan bitcoin, geçen hafta 97bin dolar düzeyine yükselerek sanki yükseliş isteği başlıyor mu heyecanının artmasına neden olmuştu. Yaşanan riskten kaçış ortamına paralel bu sabah  88bin dolar düzeyinin bir defa daha test edildiğini görüyoruz.

Dün küresel borsalarda ne oldu?  DXY’da satışlar sürer mi?

Avrupa’nın Stoxx600 endeksi dün gün içinde %1’in üzerinde satış baskısı ile karşı karşıya kalırken, tatilden dönen ABD borsaları geceyi %2’den fazla düşüşle tamamladı. Doların önde gelen para ünitelerine karşı bedelini gösteren sepet kur DXY, son bir ayın en sert günlük düşüşünü yaşadı. Teknik mânâda son 6 aydır, 97-98 düzeylerinde bekleyen -son 15 yılın dayanak seviyesi- dolar endeksi için çanların çalmaya devam ettiğini görüyoruz! Muhtemel bir aşağı taraflı kırılım, beraberinde büyük bir gürültü yaratacağını da unutmamak gerekiyor. Belirsizlik, yatırımcıları inançlı limanlara yönlendirerek altın ve gümüş talebini üst çekerken, DXY cephesinde mümkün bir kırılma ise para üniteleri liginde başta EUR ve GBP olmak üzere üst istikametli hareketin sürat kazanmasına sebebiyet vereceğini düşünüyoruz.

Bu sabah dünyada ne oluyor?

Küresel tahvil piyasasında son günlerde yaşanan sert satışlar bu sabah sürat keserken, ABD 10 yıllık tahvil faizinin son beş ayın tepesine yakın seyrini koruduğunu not edelim. ABD ile AB ortasında misilleme arbedesi tasası devam ederken, Japonya’da Başbakan Takaichi’nin erken seçim kararı ve borçla finanse edilecek büyüme (vergi indirimi vaatleri) tahvil piyasasında sert fiyatlamayı tetikledi. Uzun vadeli Japon tahvil faizi (40 yıl vadeli) birinci defa %4 eşiğini aşarak alarm zillerini çalarken, artan kamu borçlanması beklentileriyle dolar karşısında para ünitesi YEN’in de baskı altında olduğunu görüyoruz. Zayıf YEN ithal enflasyonunu beslerken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) üzerinde de faiz artırım baskısı artmış durumda. Gözler cuma günü sonuçlanacak olağan BoJ toplantısına çevrilirken, her ne kadar faiz artırımı beklenmese de, mümkün sıkılaşma sinyallerinin global tahvil ve döviz piyasaları açısından kritik olacağını düşünüyoruz.

Bu sabah Pasifik’in öteki ucunda kırmızı tablonun hâkim olduğunu görüyoruz. Tayvan ve Japonya’nın en geniş kapsamlı endeksi Topix %1’in üzerinde kayıpla süreç görürken, MSCI dünya endeksi %1,6 geriledi. ABD borsalarının vadeli süreçleri ise dün gece yaşanan %2 düşüş akabinde toparlanma çabası sergilediklerini görüyoruz. Gözler bugün Davos’ta Trump’ın vereceği iletilere çevrilirken, makro cephede ise İngiltere’de enflasyon verisini takip edeceğiz.

Türkiye’de TCMB PPK’yı takip ediyoruz

Türkiye cephesinde ise gözler yarın TCMB’nin olağan PPK toplantısını büyük bir heyecanla takip ediyor. Türk finansal varlıklarının yıla hayli düzgün bir başlangıç yaptığını her gün kaleme alıyoruz. Borsa İstanbul dün günü %0,5 yükselişle tamamlarken, USDTRY kuru ve CDS risk primini sakin seyirlerini muhafazaya devam ettiklerini görüyoruz. Dezenflasyon sürecine yönelik optimist beklentiler, TCMB’nin güçlü döviz rezervleri, ABD-Türkiye bağlarında esen ılık rüzgârlar ve yabancı yatırımcı ilgisi ile TCMB’nin yarın sonuçlanacak yılın birinci olağan PPK toplantısında siyaset faizini 150 baz puan indirmesini bekliyoruz.

Erdoğan-Trump telefon görüşmesinin sonuçlarını takip edeceğiz

Haber akışında ise Erdoğan-Trump telefon görüşmesinin ön plana çıktığını not edelim. Yapılan açıklamada ikili ilgilerin yanı sıra bölgesel ve global gelişmelerin değerlendirildiğini anlıyoruz. Trump da misal bir formda Erdoğan ile çok güzel bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini söyledi. CAATSA yaptırımları ile ilgili olumlu haberlerin gelebileceğini düşünürken, Cuma gecesi kredi derecelendirme kuruluşlarından da âlâ haberler gelmesini bekliyoruz. TL ve TL cinsi varlıklara yönelik olumlu tonumuzu koruyoruz.

Emre Değirmencioğlu, Kıbrıs İktisat Bankası