Makine sektörü, Türkiye sanayisi açısından stratejik bir eşik haline geldi
Türkiye’nin orta ve yüksek teknolojili üretim gayeleri için yerlilik oranı yüzde 75 olan makine kesiminin odakta tutulması gerektiğini belirten Türkiye Makine Federasyonu Başkanı Adnan Dalgakıran, ekonomide büyümenin ve bağımsızlığın yolunun makineden geçtiğini vurguladı. Dalgakıran, “Türkiye’nin orta yüksek ve yüksek teknolojiyi artırması lazım ancak odak kaçırmayalım, başkalarını büyütürken makinayı ıskalamayalım.
Makine dalı merkezde tutulmazsa, savunma ve öbür orta yüksek teknolojili kesimler de sürdürülebilir olamaz. Makine bir lokomotiftir. Global ölçekte yaşanan dönüşüm ekonomik savaş. Globalleşme devrinin akabinde dünya tekrar başa döndü. Artık yeni stratejiler geliştirmek zorundayız. Bir tarafta ABD var, endüstriden bilişim toplumuna geçiyor, inovasyon ve icatlar hâlâ orada. Başka tarafta ise Çin bulunuyor. Kim ne yapıyorsa birebirini, hatta daha ucuza yapabiliyor. Son 20 yıldır izlediğimiz şey bu iki gücün uğraşı. 10 yıl evvel Çin’de makine kesiminin büyüklüğü 100 milyar dolar düzeyindeyken Almanya 300 milyar dolardaydı. Bugün Almanya hâlâ 300 milyar dolar civarında, Çin ise 500 milyar doları aşmış durumda. Türkiye 2024’te dünya ortalamasının üzerinde büyüdü. 2025’te ise yarısı kadar büyüdü.
Makine bölümü dünyada 2024’te yüzde 7, 2025’te yüzde 9 büyürken, Türkiye’de büyüme sırasıyla yüzde 0,2 ve yüzde 0,4 düzeyinde kaldı. Biz büyüdük fakat öbürleri çok daha süratli büyüdü. Evvelce ortalamanın üzerinde büyürdük, son 3 yılda bu ivmeyi kaybettik. 2025 yılında Türkiye 45 milyar dolarlık makine ithalatı yaptı. Bunun 12,5 milyar dolarının Çin’den geldi. Çin’in Türkiye’ye makine ihracatı bir yılda yüzde 13 arttı. Asıl tehlikeli nokta Çin’in bize yaptığı makine ihracatı” dedi.
Türkiye’de orta yüksek ve yüksek teknoloji ihracatındaki artışın büyük ölçüde savunma ve havacılıktan kaynaklandığını belirten Dalgakıran, “Makine dalı bu alanların temelini oluşturuyor. Türkiye’nin orta yüksek ve yüksek teknolojiyi artırması lazım fakat burada makina kesiminin çok dikkate alınması lazım. Odak kaçırmayalım, başkalarını büyütürken makinayı ıskalamayalım. Odağı makina olan bir endüstrileşme gerekli. Makine dalı odakta tutulmazsa, savunma ve başka orta yüksek teknolojili kesimler de sürdürülebilir olamaz. Makine bir lokomotiftir. Şirketler kesinlikle birleşmeli. Büyük ölçekli firmalarla personelliği ücretsiz yapsanız bile rekabet edemezsiniz. Seri üretim yerine niş ve teknolojik alanlara, ‘terzi usulü’ tahlillere odaklanmak gerekiyor. Teknolojik alanlara hakikat genişlemek lazım. İş dünyası bu yeni dünyada artık eski bilgilerle hareket edemez. Üretimin ve makine kesiminin bu yeni global savaş ortamında stratejik değerinin daha da arttığını çok net bir halde görüyoruz. 2025’te 28,5 milyar dolarlık makine ihracatı gerçekleştirildi. Kilogram başına ihracat pahasının 6,5 dolardan 8 dolara yükselmesini olumlu bir gelişme. Avrupa’da sonlu bir hareketlilik bekleniyor lakin bu büyük bir sıçrama yapmayacak” tabirlerini kullandı.
İHA
