Rosatom Genel Müdürü Alexey Likhachev: “Türkiye’de bu yıl nükleer enerjinin hayata geçirilmesi için her şeyi yapacağız” 

Rusya Devlet Nükleer Güç Kuruluşu Rosatom’un Genel Müdürü Alexey Likhachev, geride bıraktığımız yıla ve 2026 planlarına ait değerlendirmelerde bulundu. Mersin’de inşası süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) projesine ait konuşan Likhachev, “Türkiye’de nükleer enerjiyi bu yıl içinde hayata geçirmek için her şeyi yapacağız” dedi.

Rossiya-24 kanalına konuşan Likhachev, Türkiye’nin birinci nükleer güç santrali olacak olan Akkuyu NGS’yi, devreye alma operasyonlarına bu yıl hazırlayacaklarını belirterek, “Bu kıymetli süreçte hem Cumhurbaşkanı Sn. Recep Tayyip Erdoğan’ın hem de Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan Bayraktar’ın liderliğini de vurgulamadan geçmek istemem” dedi.

“En Büyük Baskıyı Akkuyu NGS Projesinde Hissettik” 

2025’i “Kolay olmayan ancak zaferlerle dolu bir yıl” olarak niteleyen Likhachev, “Tüm zorluklara ve batının neredeyse kolektif olarak bize karşı yürüttüğü sert ekonomik savaşa karşın Rosatom’un vazifesini tam olarak yerine getirdiğini düşünüyorum” sözlerini kullandı. Rosatom Genel Müdürü, Akkuyu NGS projesinin önemli bir baskı altında kaldığını vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:

“En ağır baskıyı, Siemens’in tedarik etmesi gereken ekipmanı göndermediği, 2 milyar dolarlık yatırımların dondurulduğu ve ödeme sisteminin fiilen çöktüğü Akkuyu NGS projemizde yaşadık. Lakin bu şartlara karşın bir an bile durmadık. Bundan sonra da ilerlemeye devam etmek için gereken her şeyi yapacağız. Bu süreçte Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Sn. Putin’den çok güçlü bir dayanak aldık. Hükümet ve Merkez Bankası, çalışmaların planlandığı biçimde ilerlemesi için mümkün olan her adımı attı. Alınan bu kararlar bize ilham vermekle kalmadı, tıpkı vakitte somut hareket alanları da sağladı.”

Likhachev: “Kurulu gücün kullanım katsayısı %87’nin üzerine çıktı” 

Likhachev, etkinlik kapsamında dünya nükleer sanayisinin önderleri ile önde gelen ülkelerin temsilcileri ortasında yapılan görüşmelerin dünyanın geleceği bakımından nükleer gücün geliştirilmesinin alternatifsiz olduğu ve memleketler arası alanda eşitlik temelinde iş birliğinin gerekliliği sonuçlarını ortaya koyduğunu belirtti.

Likhachev, “21. yüzyıl, şimdiden ‘elektrik yüz yılı’ olarak isimlendirildi. Elektriğin üretilmesi ve bunun sürdürülebilir ve uygun fiyatlı olması

şarttır. Bu meseleye nükleer teknolojilerin geliştirilmesi dışında bir tahlil yaklaşımı bulunmuyor. Biz de burada, iş birliğine açık ülkelerle uzun vadeli iştirakler öneriyoruz” diye konuştu.

2025 yılı değerlendirmelerinde Rosatom olarak elektrik üretiminde planlananın üzerinde bir performans sergilediklerini de belirten Likhachev, şöyle devam etti: “Bizim için son derece kritik bir gösterge olan kurulu gücün kullanım katsayısı %87’nin üzerine çıktı. Bu oran, genel olarak güç kesimi için, özelde ise nükleer güç açısından rekor bir düzeydir. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki; karşı karşıya kaldığımız tüm zorluklara, bakım ve tamir gerekliliklerine ve nükleer santrallerimize yönelik gerçekleştirilen terörist akınlara karşın, tüm nükleer güç kompleksleri 24 saatin 21 saatinde yüzde yüz kapasiteyle çalıştı.”

Rusya Federasyonu olarak hükümet planlarında ülkenin güç istikrarında nükleer gücün hissesinin %25’e çıkarılmasına yönelik bir maksat bulunduğunun altını çizen Rosatom Genel Müdürü Likhachev, “Plan, 2042 yılına kadar nükleer güç kapasitesinin artırılmasını öngörüyor. Bu nedenle de sahip olunandan daha fazla santral inşa etmemiz ve daha fazla kurulu gücü devreye almamız gerekiyor”

Rusya dışında yürüttükleri projelere de değinen Likhachev, çalışmalarının Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve Mısır’da devam ettiğini, Bangladeş’teki nükleer güç santralinin birinci ünitesinin de devreye alma çalışmalarının başlamasına neredeyse hazır durumda olduğunu söyledi.

Çin’de Rosatom projeleri kapsamında yer alan Tianwan NGS’nin 7. ünitesinde ve Xudapu NGS’nin 3. ünitesinde ise fizikî devreye alma basamağının başlatılmasının beklendiğini belirten Rosatom Genel Müdürü, Myanmar ile küçük modüler reaktörlere ait bir hükümetler ortası mutabakat imzalandığını duyurdu.

Likhachev, Vietnam için Rus tasarımı yeni bir araştırma reaktörünün kurulmasına karar verildiğini, Özbekistan’da küçük kapasiteli nükleer güç santralinin inşasında kilit bir basamağa geçildiğini ve Macaristan’daki Paks-2 NGS’de “ilk beton” dökümünün yapılmasının Şubat 2026’da öngörüldüğünü de hatırlattı.

Yeni Buzkıranların İnşası Sürüyor

Buna ek olarak Kaliningrad’da lityum-iyon batarya üretimi için bir gigafabrika devreye aldıklarını da belirten Likhachev, “Aynı özelliklere sahip bir fabrikayı da Yeni Moskova’da, bu yıl içinde endüstriyel işletmeye alacağız. Böylelikle yılda 100 bine kadar araca yetecek batarya tedarik edebilecek kapasiteye ulaşacağız” sözlerini kullandı. Rosatom Genel Müdürü, söz konusu projenin sırf üretimle sonlu olmadığını, projenin bir kesimi olarak, geri dönüşüm/bertaraf süreçleri, şarj istasyonları ve sistemleri, servis ve bakım hizmetleri üzere tamamlayıcı altyapı ögelerinin da hayata geçirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Likhachev, Rosatom’un kapalı nükleer yakıt çevrimi alanında yürüttüğü çalışmalara da değindi. Likhachev, Rosatom’un Aralık 2024’te yenilikçi BREST-OD-300 reaktörü için nükleer yakıt üretecek tesisi işletmeye aldığını, bu tesisin dünya nükleer sanayisinde eşsiz olan ve IV. jenerasyon deneysel-gösterim emelli güç kompleksinin üç ögesinden birincisi olma niteliğini taşıdığını söyledi.

Likhachev, “Hedefimiz, santral alanında kapalı yakıt çevrimine sahip bu kompleksi 2030 yılına kadar devreye almak. Yakıt fabrikasyonu ve yine fabrikasyon modülü hâlihazırda işletmede ve burada geliştirme çalışmaları ağır formda sürüyor. BREST reaktörünün de belirlenen takvim çerçevesinde bizi mutlu edecek sonuçlar vereceğinden eminim” dedi.